انواع NFT و کاربرد های آن

هر کدوم از انواع NFT برای هدف متفاوتی طراحی شده. برخلاف تصور بسیاری از افراد، NFT فقط یک تصویر دیجیتال نیست و در حوزه های مختلفی مثل هنر، بازی، موسیقی، متاورس و دارایی های واقعی کاربرد داره. شناخت این توکن ها میتونه به تصمیم گیری بهتر در سرمایه گذاری کمک کنه. چون هر دسته سطح ریسک، میزان نقدشوندگی و پتانسیل رشد متفاوتی داره.

وقتی اولین NFTها با قیمت چند میلیون دلار فروخته شدن، کمتر کسی تصور میکرد این فناوری تا این حد گسترش پیدا کنه. اگر فکر میکنید انواع NFT فقط شامل عکس های عجیب و غریب و میمون های کارتونی هست، سخت در اشتباهید! حقیقت اینه که ما با یک دنیای بی کران از امکانات روبه رو هستیم. از کلیدهای ورود به بازی های ویدئویی گرفته تا قطعات موسیقی منحصر به فرد و حتی اسناد مالکیت در دنیای واقعی، همگی تحت پوشش این فناوری قرار دارن. در این مقاله از کریپتونگار، ابتدا معیارهای دسته بندی NFTها رو بررسی میکنیم و بعد با رایج ترین انواع اونها و کاربرد هر کدوم آشنا میشیم.

انواع NFT بر چه اساسی دسته بندی می شوند؟

NFTها رو میشه از چند جهت دسته بندی کرد. اول از همه بر اساس محتوا. یعنی اینکه اصلا با چه چیزی طرف هستیم. یک اثر هنری، یک آهنگ، یک ویدئو یا شاید هم یک آیتم در بازی های ویدئویی. دوم، بر اساس کاربردشون. یعنی آیا فقط برای تماشا کردن و نگه داشتن در کیف پول دیجیتال هستن، یا واقعا کاربرد دارن. مثلا NFT هایی که به شما اجازه میدن در یک رویداد شرکت کنید یا حق مالکیت خاصی داشته باشید، از نوع کاربردی هستن.

همچنین، میشه بر اساس هدف مالی هم میشه اون ها رو تفکیک کرد. بعضی ها برای کلکسیون کردن و ارزش هنری ساخته شدن و بعضی دیگه مثل NFT دارایی های واقعی (RWA)، هدفشون سرمایه گذاری و تجارته. ه همین دلیله که در آموزش NFT، شناخت دسته بندی های مختلف یکی از اولین و مهم ترین مباحثیه که باید با اون آشنا بشین.

معرفی انواع توکن NFT

تنوع در کاربرد NFTها، همون چیزیه که اونها رو از یک ترند ساده به یک زیرساخت مهم تبدیل کرده. این توکن ها بر اساس هدفی که دارن به گروه های متفاوتی تقسیم میشن. برای هر کسی که در حوزه آموزش ارز دیجیتال فعالیت میکنه، شناخت گروه های مختلف این توکن ها ضروری هست. چون به شما کمک میکنه راحت تر پروژه ها رو ارزیابی کنین و بدونید هر توکن دقیقا چه کاربردی داره.

NFT هنری (Art NFT)

این همون دسته ایه که شهرت NFTها رو رقم زد. قبل از NFT هنری، هنرمندان دیجیتال به سختی میتونستن ثابت کنن که نسخه اصلی یک اثر متعلق به اوناست. با ظهور NFT، هر اثر یک شناسه منحصر به فرد روی بلاکچین داره و مالک اون کاملا مشخصه. درست مثل تابلوی نقاشی که در گالری ها به فروش میرسه، هنرمندان دیجیتال آثار خودشون رو به صورت NFT عرضه میکنن تا مالکیت اون برای خریدار تا ابد در بلاکچین ثبت بشه.

بیشتر بخوانید: NFT‌های هنر مولد چه هستند؟

یکی دیگه از مزیت های مهم NFTهای هنری، حق امتیاز فروش مجدده. یعنی اگه یک اثر چندین بار بین افراد مختلف خرید و فروش بشه، درصدی از هر معامله میتونه به صورت خودکار به هنرمند پرداخت بشه. ارزش NFTهای هنری بیشتر از هر چیز به اعتبار هنرمند، کیفیت اثر، تعداد نسخه های موجود و میزان تقاضا در بازار بستگی داره. نمونه های معروف این دسته عبارت اند از:

• CryptoPunks
• Everydays اثر Beeple
• Fidenza 

NFT کلکسیونی (Collectible NFT)

بسیاری از افراد NFTهای کلکسیونی رو با NFTهای هنری اشتباه میگیرن، اما این دو دسته تفاوت مهمی با هم دارن. در NFTهای هنری، کیفیت و ارزش هنری اثر اهمیت بیشتری داره. اما در NFTهای کلکسیونی، کمیاب بودن، محبوبیت مجموعه و قدرت جامعه کاربران مهم ترین عوامل ارزش گذاری هستن.

برای مثال، دو تصویر رو در نظر بگیرید که از نظر طراحی تفاوت چندانی با هم نداشته باشن. اما یکی از اونا به دلیل اینکه فقط 100 نسخه از اون وجود داره یا متعلق به یک مجموعه معروفه، چندین برابر گرون تر معامله میشه. بیشتر NFTهای کلکسیونی در قالب مجموعه های چند هزار تایی عرضه میشن و هر آیتم ویژگی های منحصر به فرد خودش رو داره. همین تفاوت ها باعث میشه بعضی از اونا بسیار کمیاب و ارزشمند بشن.

بخش قابل توجهی از حجم معاملات بازار NFT مربوط به مجموعه های کلکسیونیه. بسیاری از کاربران از این NFTها به عنوان تصویر پروفایل یا هویت دیجیتال خودشون در شبکه های اجتماعی استفاده میکنن. از معروف ترین پروژه های این دسته میشه به موارد زیر اشاره کرد:

•  Bored Ape Yacht Club
•  Pudgy Penguins
•  Azuki
•  Doodles

NFT گیمینگ (Gaming NFT)

اگر گیمر باشین، این دسته براتون جذاب ترین بخشه. در بازی های مبتنی بر بلاکچین، شخصیت ها، سلاح ها، لباس ها، کارت ها، حیوانات، خودروها و حتی زمین های داخل بازی همگی NFT هستن و شما واقعا مالک این آیتم ها هستین. پس میتونید اونا رو بفروشین، معامله کنین یا حتی با خودتون به بازی دیگه ای ببرین.

رشد بازی های Play to Earn باعث شد این دسته از NFTها محبوبیت زیادی پیدا کنن. در این مدل، کاربران علاوه بر بازی کردن، امکان کسب درآمد هم دارن. از شناخته شده ترین پروژه های این حوزه میشه به Axie Infinity، Gods Unchained، Illuvium و Pixels اشاره کرد.

ارزش این NFTها به محبوبیت بازی، تعداد کاربران فعال و اقتصاد داخلی پروژه بستگی داره. اگه یک بازی نتونه کاربران خودش رو حفظ کنه، معمولا ارزش NFTهای اون هم کاهش پیدا میکنه.

NFT ویدئو و رسانه (Video & Media NFT)

این دسته از NFTها  روی محتوای دیجیتال تمرکز دارن. هر نوع ویدیو، کلیپ، انیمیشن و فیلم کوتاه میتونه به NFT تبدیل بشه و روی بلاکچین ثبت بشه. قبل از NFT، تولید کننده های محتوا همیشه با مشکل کپی شدن بی اجازه آثار روبرو بودن. اما NFT این مشکل رو تا حد زیادی حل کرد.

در این مدل، سازنده محتوا میتونه نسخه های محدود از یک ویدئو یا اثر رسانه ای رو منتشر کنه و هر نسخه رو به صورت NFT بفروشه. خریدار هم در واقعا مالک نسخه اصلی اون اثر محسوب میشه. ارزش NFTهای ویدئویی و رسانه ای معمولا به خلاقیت محتوا، میزان وایرال شدن اثر، شهرت سازنده و کمیاب بودن نسخه ها بستگی داره.

 NFT متاورس و زمین مجازی (Metaverse NFT)

اگه جهان دیجیتال رو یه قاره بزرگ در نظر بگیرید، NFTهای متاورس سند مالکیت زمین ها و ساختمان های این قاره هستن. به طور مثال یک فرد میتونه یک زمین مجازی بخره، روی اون ساخت و ساز انجام بده و یا برای تبلیغات ازش استفاده کنه. موقعیت مکانی در متاورس خیلی مهمه و تاثیر مستقیم روی ارزش دارایی داره. این NFTها یکی از مهم ترین مفاهیمی هستن که در آموزش متاورس با اون آشنا میشین. چون تقریبا تمام دارایی های قابل خرید و فروش در قالب NFT عرضه میشن.

بیشتر بخوانید: زمین دیجیتال در متاورس چیست؟

اگه یه زمین در یک منطقه شلوغ و پر رفت و آمد قرار داشته باشه، معمولا ارزش خیلی بیشتری نسبت به مناطق کم بازدید داره. پروژه هایی مثل Decentraland و The Sandbox از معروف ترین نمونه های این حوزه هستن. 

 NFT هویت دیجیتال (Identity NFT)

در فضایی که همه چیز با یک کلیک قابل جعله، NFTها نقش شناسنامه دیجیتال رو ایفا میکنن. این توکن ها به شما اجازه میدن هویت، اعتبار و سوابق تحصیلی یا مالی خودتون رو به صورت غیرمتمرکز و بدون نیاز به واسطه های سنتی ثابت کنید . مزیت اصلی این مدل اینه که کاربر کنترل کامل روی هویت خودش داره و هیچ پلتفرمی نمیتونه بدون اجازه اون اطلاعات رو تغییر بده یا حذف کنه. بعضی پروژه ها از NFT هویت دیجیتال به عنوان یک هویت واحد در Web3 استفاده میکنن. 

هر کاربر با یک شناسه دیجیتال میتونه در چندین پلتفرم مختلف فعالیت کنه. این حوزه هنوز در مراحل اولیه رشد قرار داره، اما خیلی از متخصص ها معتقدن در آینده پیشرفت زیادی خواهد داشت.

NFT عضویت و بلیت رویدادها (Membership & Ticket NFT)

در این نوع NFT، توکن نقش یک کارت عضویت یا بلیت دیجیتال رو ایفا میکنه. تصور کنید به جای یک بلیت کاغذی که ممکنه گم بشه یا بلیت های دیجیتالی که به راحتی کپی میشن، یک NFT در کیف پول خود داشته باشید. این توکن چند تا مزیت مهم داره. اول اینکه امکان جعل بلیت تقریبا از بین میره. دوم اینکه همه چیز شفاف و قابل پیگیری روی بلاکچین ثبت میشه. سوم اینکه این NFTها میتونن بعد از رویداد هم ارزش خودشون رو حفظ کنن و حتی در بازارها معامله بشن. خیلی از برندها از این مدل برای ساخت باشگاه مشتریان هم استفاده میکنن. یعنی فقط کسانی که NFT دارن میتونن به خدمات ویژه، تخفیف ها یا محتواهای خاص دسترسی داشته باشن.

 NFT دارایی های دنیای واقعی (Real World Asset NFT)

این نوع NFT نماینده مالکیت یک دارایی واقعی در دنیای بیرونه. در این مدل، شما با خرید یک NFT، در واقع مالکیت یک دارایی فیزیکی مثل یک کفش کتانی نایاب، یک ساعت لوکس یا حتی یک سند ملکی رو در دنیای واقعی به دست میارید. NFT در اینجا به عنوان سند دیجیتالِ غیرقابل جعل برای آن کالای فیزیکی هست. این کار باعث میشه به جای فرآیندهای پیچیده سنتی، مالکیت با انتقال NFT جابجا بشه. این حوزه هنوز در بسیاری از کشورها در حال توسعه اهست و به قوانین و زیرساخت های حقوقی دقیق تری نیاز داره.

بیشتر بخوانید: راهنمای کامل خرید و فروش NFT برای مبتدی ها تا حرفه ای ها

 NFT دامنه های بلاکچینی (Blockchain Domains)

این نوع از توکن ها، آدرس‌های اینترنتی وب ۳ مثل دامنه های .eth یا .crypto هستن. به جای اینکه یک آدرس کیف پول طولانی و پیچیده رو به کسی بدید، از یک نام دامنه کوتاه و شخصی سازی شده استفاده میکنید که تماما متعلق به شماست و کسی نمیتونه اون رو از شما بگیره.

این دسته از NFTها در واقع یک راه حل ساده برای مشکل آدرس های طولانی کیف پول هستن. این دامنه ها فقط برای انتقال ارز نیستن. خیلی از کاربران از اونها به عنوان هویت دیجیتال خودشون در Web3 استفاده میکنن و در آینده میتونن بخشی از برند شخصی افراد هم باشن.

محبوب ترین انواع NFT از نظر حجم معاملات و میزان استفاده

برای ارزیابی میزان محبوبیت یه توکن در بازار مالی لازمه که تعداد کاربران  و  جریان نقدینگی سنجیده بشه. در واقع برای درک قدرت NFTها، باید متوجه بشیم که پول کجا در گردشه و بیشترین حجم معاملات مربوط به کدوم دسته هست. 

NFTهای کلکسیونی بیشترین توجه بازار رو به خودشان جلب کردن و NFTهای گیمینگ هم در بعضی دوره ها سهم قابل توجهی از معاملات رو داشتن. NFTهای متاورسی در دوره های اوج متاورس رشد زیادی کردن، اما این رشد پایدار و یکنواخت نبوده و نوسان زیادی داشته.

NFT موسیقی، هویت دیجیتال یا دارایی های واقعی هنوز سهم کوچکتری از بازار دارن، اما از در آینده ممکنه بسیار مهم باشن. لازم به ذکر هست که محبوبیت NFTها ثابت نیست و کاملا به ترندهای بازار، پروژه های موفق و شرایط کلی بازار کریپتو بستگی داره.

مقایسه انواع NFT در یک نگاه

مزایا و محدودیت های انواع ان اف تی

NFTها با وجود تمام جذابیتی که دارن، فقط یک فرصت هیجان انگیز برای سرمایه گذاری یا معامله نیستن. این فناوری با چالش هایی مواجه هست که قبل از ورود به اون باید با دقت بررسی بشه. در ادامه، نگاهی کلی به مزایا و محدودیت های این توکن ها خواهیم داشت تا تصویری دقیق از چشم انداز فعلی NFT داشته باشیم.

مزایا

• مالکیت واقعی و قابل اثبات
• حذف واسطه ها در بسیاری از حوزه ها
• امکان درآمدزایی مستقیم برای سازندگان
• شفافیت در ثبت تراکنش ها
• قابلیت استفاده در صنایع مختلف

محدودیت ها

• نوسان شدید قیمت در بازار
• نبود قوانین کامل در بسیاری از کشورها
• ریسک پروژه های بی کیفیت
• وابستگی زیاد به ترندها
• پیچیدگی برای کاربران تازه کار

بیشتر بخوانید: درآمد دلاری از NFT: رویای دست‌ یافتنی یا توهمی فریبنده؟

مناسب ترین نوع NFT برای انواع کاربران

با توجه به تنوع گسترده ی انواع NFTها، بهترین راه برای ورود به این بازار، پیدا کردن نوعی هست که با اهداف و علایق شما همخوانی داشته باشه. برای راهنمایی بهتر، کاربرد هر دسته رو بر اساس نیازهای اصلی مخاطبان تفکیک کردیم.

• اگه به دنبال خلق اثر هستید: NFTهای هنری و ویدئویی، بستری برای اثبات اصالت و تضمین مالکیت آثار دیجیتال شماست.
• اگه به دنبال رشد سرمایه هستید: NFTهای کلکسیونی و دارایی‌های واقعی (RWA) با پتانسیل بالا در بازارهای مالی، گزینه‌های مناسبی برای سرمایه گذاری هستن.
• اگه عاشق تجربه های دیجیتال هستید: NFTهای کاربردی در بازی های بلاکچینی و متاورس، به شما امکان مالکیت واقعی بر دارایی های مجازی میده. 

آینده انواع NFT؛ کدام دسته ها بیشترین پتانسیل رشد را دارند؟

پاسخ به این سوال مستلزم بررسی میزان کاربردپذیری و جریان نقدینگی در هر حوزه هست. در نگاه اول، NFTهای بازی و متاورس به دلیل پیوند مستقیم با صنعت عظیم سرگرمی و مرتبط بودن با دارایی های مجازی، پتانسیل رشد انفجاری و بسیار بالایی دارن. در این نوع، کاربر مالکیت یک ابزار یا محیط رو خریداری میکنه.

ان اف تی دارایی های واقعی (RWA) با هدف تبدیل دارایی های فیزیکی مانند املاک، طلا و سهام به توکن های دیجیتال، پتانسیل رشد بنیادین و بسیار پایدارتری دارن. این دسته با جذب نقدینگی عظیم بازارهای سنتی به شبکه بلاکچین، میتونه به ستون اصلی اقتصاد دیجیتال تبدیل بشه. در نهایت، NFTهای هنری و برندهای لوکس با تکیه بر مفاهیمی چون کمیابی و هویت فرهنگی، جایگاه خودشون رو در حفظ ارزش های نمادین و ایجاد باشگاه‌های اختصاصی برای نسل‌های جدید حفظ می‌کنند. هر NFT که به سمت کاربرد داشتن حرکت میکنه پتانسیل رشد بیشتری داره.

جمع بندی

همون طور که در این مقاله دیدیم، بازار NFT دیگه فقط به خرید و فروش تصاویر دیجیتال محدود نمیشه و هر روز کاربردهای جدیدی براش معرفی میشه. از آثار هنری و مجموعه های کلکسیونی گرفته تا بازی های بلاکچینی، متاورس، موسیقی، هویت دیجیتال و حتی دارایی های دنیای واقعی.

شناخت انواع NFT به شما کمک میکنه بهتر پروژه ها رو ارزیابی کنین، فرصت های سرمایه گذاری رو بشناسین و متناسب با هدفتون، بهترین گزینه رو انتخاب کنین. از طرفی، با حرکت سریع فناوری به سمت Web3، انتظار میره NFTهای کاربردی بیش از گذشته مورد توجه کاربران و کسب و کارها قرار بگیرن.

اگه قصد ورود به این بازار رو دارین، پیشنهاد میشه قبل از هر سرمایه گذاری، علاوه بر شناخت انواع ان اف تی، درباره تیم پروژه، کاربرد واقعی، جامعه کاربران و وضعیت بازار اون هم تحقیق کنین. این موضوع میتونه ریسک تصمیم گیری رو تا حد زیادی کاهش بده و دید واقع بینانه تری نسبت به آینده در اختیارتون قرار بده.