ماشین مجازی اتریوم موازی شده (PEVM) نسخه پیشرفته ای از EVM هست که با هدف افزایش سرعت پردازش تراکنش ها و بهبود مقیاس پذیری شبکه های سازگار با اون توسعه پیدا کرده. این فناوری بدون نیاز به تغییر قراردادهای هوشمند موجود، از توان پردازشی سخت افزارهای چندهسته ای برای اجرای همزمان تراکنش های مستقل استفاده میکنه و در نتیجه، عملکرد شبکه رو به شکل محسوسی بهبود میده.
آنچه در این مطلب میخوانید:
در بازار پرنوسان کریپتو، جایی که هر ثانیه تاخیر در پردازش تراکنشها میتونه میلیونها دلار هزینه داشته باشه، یک فناوری جدید داره راه خودش رو باز میکنه. ماشین مجازی اتریوم موازی شده (Parallel EVM) ، که به اختصار PEVM هم شناخته میشه، داره محدودیتهای قدیمی EVM رو پشت سر میذاره و سرعت بلاکچین های سازگار با اتریوم رو به سطحی میرسونه که قبلا فقط در رویاها وجود داشت. این فناوری نه تنها توان پردازش رو چند برابر میکنه، بلکه تجربه توسعه دهندگان و کاربران رو هم واقعیتر و کاربردی تر میکنه.
اگر میخواید بدونید PEVM چگونه سرعت پردازش تراکنش ها رو افزایش میده و چرا بسیاری از بلاکچین های جدید به سمت این فناوری حرکت کردن، تا پایان این مقاله از کریپتونگار همراه ما باشید. در ادامه همه جنبه های مهم این فناوری رو به زبان ساده بررسی میکنیم.
ماشین مجازی اتریوم موازی شده (Parallel EVM) چیست؟
ماشین مجازی اتریوم موازی شده نسخه پیشرفتهای از EVM کلاسیکه که به جای اجرای تراکنش ها به صورت یکی یکی، چندین تراکنش مستقل رو همزمان پردازش میکنه. درست مثل این که به جای یک صندوق در فروشگاه، چند صندوق فعال وجود داشته باشه. در نتیجه افراد سریعتر کارشون انجام میشه، بدون اینکه ترتیب یا صحت نتیجه به هم بخوره.
بیشتر بخوانید: ماشین مجازی اتریوم (EVM) چیست و چه کاربردی دارد؟
PEVM با اتریوم و قراردادهای هوشمند فعلی کاملا سازگاره. یعنی توسعه دهندگان میتونن بدون تغییر قراردادهای Solidity خود، از سرعت و عملکرد بهتر این فناوری استفاده کنن. Parallel EVM راه حلی عملی برای مشکلاتیه که سالها توسعه دهندگان رو کلافه کرده بود.
برای اینکه بهتر متوجه بشید چرا PEVM میتونه چنین تغییری در اکوسیستم اتریوم ایجاد کنه، اول باید با ساختار این شبکه آشنا باشیم. موضوعاتی مثل قراردادهای هوشمند، کارمزد گس و نحوه اجرای تراکنش ها از پایه های اصلی آموزش اتریوم هستن و درک اون ها فهم فناوری های جدیدی مثل Parallel EVM رو راحت تر میکنه.
چرا EVM سنتی دیگر پاسخگوی نیاز بلاکچین نیست؟
تصور کن در یک صرافی غیرمتمرکز، ناگهان حجم تراکنش ها بالا میره. در EVM معمولی، همه چیز پشت سر هم اجرا میشه و CPU فقط یک کار رو در لحظه انجام میده. در نتیجه باعث تاخیر، کارمزدهای بالا و تجربه کاربری ضعیف میشه.
در بازارهای واقعی، وقتی قیمت یک توکن پامپ میشه، کاربران منتظر میمونن تا تراکنش هاشون قطعی بشه و گاهی فرصت ها رو از دست میدن. EVM سنتی با این حجم بالا، دیگه جور درنمیاد. PEVM دقیقا اینجا وارد عمل میشه و با اجرای موازی، این گلوگاه رو باز میکنه. این مشکل فقط به یک شبکه خاص محدود نمیشه و تقریبا تمام بلاکچین ها در مسیر رشد خودشون با این چالش روبهرو شدن. به همین دلیل، راهکارهایی مثل اجرای موازی تراکنش ها به یکی از موضوعات مهم در آموزش بلاکچین تبدیل شده.
ماشین مجازی موازی اتریوم چگونه کار میکند؟
همه تراکنش های بلاکچین به هم وابسته نیستن. خیلی از تراکنش ها هیچ ارتباطی با هم ندارن و روی داده های متفاوتی کار میکنن. PEVM دقیقا از همین موضوع استفاده میکنه و به جای اینکه همه تراکنش ها رو پشت سر هم اجرا کنه، اون هایی که مستقل هستن رو همزمان پردازش میکنه. در واقع PEVM برای بهبود زیرساخت ارزهای دیجیتال ایجاد شده. این پیشرفت که نقش مهمی در آینده این حوزه داره، در آموزش ارز دیجیتال مورد توجه بسیاری از کارشناسان قرار گرفته.
اجرای موازی فقط به معنی اجرای همزمان نیست. سیستم باید مطمئن بشه که هیچ تراکنشی باعث خراب شدن نتیجه تراکنش دیگه نمیشه. برای همین PEVM از چند بخش مختلف استفاده میکنه که هر کدوم وظیفه مشخصی دارن و کنار هم باعث میشن سرعت بالا بره، بدون اینکه امنیت یا صحت اطلاعات از بین بره. بیاید قدم به قدم ببینیم این فرآیند چطور انجام میشه.
اجرای موازی تراکنش ها (Parallel Execution)
اولین و مهم ترین بخش، اجرای موازی تراکنش هاست. در EVM معمولی، حتی اگر صد تراکنش هیچ ارتباطی با هم نداشته باشن، باز هم باید یکی یکی اجرا بشن. اما PEVM این محدودیت رو حذف میکنه.
فرض کن یک نفر داره توکن ETH رو برای دوستش ارسال میکنه، همزمان یک کاربر دیگه داره یک NFT مینت میکنه و نفر سوم هم داره در یک بازی بلاکچینی امتیازش رو ثبت میکنه. چون هیچ کدوم از این تراکنش ها روی داده های مشترک کار نمیکنن، PEVM اون ها رو روی هسته های مختلف CPU به صورت همزمان اجرا میکنه. این یعنی به جای اینکه هر تراکنش منتظر قبلی بمونه، چندین تراکنش در یک لحظه پردازش میشن و زمان ساخت بلاک به شکل محسوسی کاهش پیدا میکنه.
تشخیص تراکنش های مستقل (Conflict Detection)
همه تراکنش ها قابل اجرا به صورت همزمان نیستن. بعضی از اون ها ممکنه روی یک قرارداد هوشمند یا یک موجودی مشترک کار کنن. اگر این تراکنش ها بدون بررسی همزمان اجرا بشن، ممکنه نتیجه نهایی اشتباه بشه.
برای جلوگیری از این اتفاق، PEVM قبل از اجرا وابستگی بین تراکنش ها رو بررسی میکنه. اگر تشخیص بده که دو تراکنش هیچ ارتباطی با هم ندارن، اجازه میده همزمان اجرا بشن. اما اگر هر دو بخوان یک داده مشترک رو تغییر بدن، یکی از اون ها رو موقتا نگه میداره تا اولی کامل اجرا بشه. به این ترتیب هم سرعت حفظ میشه و هم وضعیت بلاکچین کاملا درست باقی میمونه.
زمان بندی اجرای تراکنش ها (Transaction Scheduler)
بعد از اینکه وابستگی ها مشخص شد، نوبت به زمان بند یا Scheduler میرسه. این بخش مثل یک مدیر پروژه یا مسئول کنترل ترافیک عمل میکنه و تصمیم میگیره هر تراکنش چه زمانی اجرا بشه.
Scheduler تراکنش های مستقل رو در گروه های مختلف قرار میده و اون ها رو همزمان برای اجرا روی هسته های پردازنده ارسال میکنه. از طرفی، تراکنش هایی که به هم وابسته هستن رو به ترتیب مناسب اجرا میکنه تا هیچ تداخلی به وجود نیاد. در واقع این بخش باعث میشه پردازنده همیشه بیشترین استفاده ممکن رو داشته باشه و هیچ منابعی بدون استفاده نمونه.
مدیریت تراکنش های متداخل
با وجود همه این بررسی ها، ممکنه در بعضی شرایط دو تراکنش هنگام اجرا با هم تداخل پیدا کنن. PEVM برای چنین شرایطی از روش هایی مثل Optimistic Execution استفاده میکنه.
در این روش، سیستم ابتدا فرض میکنه که تراکنش ها با هم تداخلی ندارن و اجرای اون ها رو شروع میکنه. اگر بعد از اجرا مشخص بشه که بین اون ها تداخل وجود داشته، تراکنش مربوطه به حالت قبل برمیگرده یا همون Rollback انجام میشه و دوباره با ترتیب صحیح اجرا میشه. این روش باعث میشه بیشتر تراکنش ها بدون معطلی اجرا بشن و فقط تعداد کمی که واقعا با هم تداخل دارن دوباره پردازش بشن.
ثبت وضعیت نهایی بلاک
بعد از اینکه همه تراکنش ها اجرا شدن، نوبت به ثبت نتیجه نهایی میرسه. در این مرحله، تمام تغییراتی که توسط تراکنش های مختلف ایجاد شده با هم ترکیب میشن و وضعیت نهایی بلاک ساخته میشه.
با وجود اجرای همزمان تراکنش ها، نتیجه نهایی دقیقا همون نتیجه ایه که اگر همه تراکنش ها یکی یکی اجرا میشدن به دست میومد. یعنی هیچ تفاوتی از نظر صحت اطلاعات وجود نداره، اما کل این فرآیند در زمان بسیار کوتاه تری انجام میشه و شبکه میتونه تعداد خیلی بیشتری تراکنش رو در هر ثانیه پردازش کنه.
تفاوت PEVM با ماشین مجازی اتریوم (EVM)
در نگاه اول، PEVM و EVM تفاوت زیادی با هم ندارن. هر دو وظیفه اجرای قراردادهای هوشمند رو بر عهده دارن، از زبان Solidity پشتیبانی میکنن و با ابزارهای اتریوم سازگار هستن. اما تفاوت اصلی اون ها در نحوه اجرای تراکنش هاست. در EVM سنتی، همه تراکنش ها به صورت ترتیبی (Sequential) اجرا میشن. یعنی حتی اگر دو تراکنش هیچ ارتباطی با هم نداشته باشن، باز هم باید یکی منتظر بمونه تا دیگری کامل اجرا بشه. این موضوع در زمان شلوغی شبکه باعث افزایش زمان انتظار و کارمزدها میشه.
اما PEVM ابتدا بررسی میکنه کدوم تراکنش ها به هم وابسته نیستن و بعد اون ها رو به صورت همزمان روی چند هسته پردازنده اجرا میکنه. اگر هم بین دو تراکنش تداخل وجود داشته باشه، سیستم اون ها رو به ترتیب درست اجرا میکنه تا نتیجه نهایی کاملا صحیح باقی بمونه.
مهم ترین مزیت PEVM اینه که توسعه دهندگان نیازی به تغییر قراردادهای هوشمند خودشون ندارن. قراردادهای نوشته شده با Solidity بدون تغییر روی شبکه های مبتنی بر Parallel EVM اجرا میشن و فقط با مهاجرت به این شبکه ها میتونن از سرعت، مقیاس پذیری و عملکرد بهتر بهره ببرن.
مهم ترین مزایای ماشین مجازی اتریوم موازی شده
استفاده از PEVM فقط باعث افزایش سرعت شبکه نمیشه، بلکه تجربه توسعه دهندگان و کاربران رو هم تا حد زیادی بهتر میکنه. مهم ترین مزایای این فناوری عبارتند از:
- سرعت بالاتر: چون تراکنش های مستقل به صورت همزمان اجرا میشن، شبکه میتونه تعداد بسیار بیشتری تراکنش رو در هر ثانیه پردازش کنه. برای مثال، پروژه Monad با استفاده از این فناوری به توان پردازش حدود ۱۰ هزار تراکنش در ثانیه (TPS) رسیده که چندین برابر بیشتر از EVM سنتیه.
- کارمزد پایین تر: وقتی شبکه بتونه تراکنش های بیشتری رو در زمان کمتر پردازش کنه، ازدحام شبکه کاهش پیدا میکنه. در نتیجه رقابت کاربران برای قرار گرفتن در بلاک بعدی کمتر میشه و کارمزد پرداختی هم پایین تر میاد. این مزیت مخصوصا برای کاربران DeFi و NFT اهمیت زیادی داره.
- تجربه کاربری بهتر: سرعت بالاتر یعنی کاربران مدت زمان کمتری منتظر تایید تراکنش میمونن. همچنین در صرافی های غیرمتمرکز، احتمال ایجاد Slippage یا اختلاف قیمت بین زمان ثبت و اجرای سفارش کمتر میشه و معاملات با دقت بیشتری انجام میشن. این چالش ها از جمله موضوعاتی هستن که در آموزش دیفای و ساختار این اکوسیستم بررسی میشه.
بیشتر بخوانید: مقیاس پذیری در بلاکچین (Blockchain Scalability) چیست؟ بررسی چالش ها و راهکارهای آن
- مقیاس پذیری بیشتر: یکی از بزرگ ترین مشکلات بلاکچین های امروزی، شلوغ شدن شبکه با افزایش تعداد کاربران و برنامه های غیرمتمرکزه. PEVM این مشکل رو تا حد زیادی برطرف میکنه و به dApp ها اجازه میده بدون نگرانی از افت عملکرد یا ازدحام شبکه، کاربران بیشتری رو پشتیبانی کنن و راحت تر مقیاس پیدا کنن.
چالش ها و محدودیت های Parallel EVM
با وجود مزایای زیاد، پیاده سازی PEVM کار ساده ای نیست و این فناوری هنوز با چند چالش مهمی روبه رو هست. پروژه هایی مثل Monad، Sei Polygon و BNB Chain در حال توسعه و بهینه سازی این فناوری هستن و هر نسخه جدید، بسیاری از این محدودیت ها رو کمتر میکنه. در ادامه مهمترین چالش ها رو بررسی میکنیم.
- تشخیص وابستگی بین تراکنش ها: سیستم باید تشخیص بده کدوم تراکنش ها میتونن همزمان اجرا بشن و کدوم ها روی داده های مشترک کار میکنن. اگر این فرآیند دقیق نباشه، بخشی از توان پردازشی شبکه هدر میره و عملکرد کاهش پیدا میکنه.
- مدیریت تراکنش های متداخل: گاهی بعد از اجرای موازی مشخص میشه که بین دو تراکنش تداخل وجود داشته. در این شرایط سیستم باید عملیات Rollback رو انجام بده و تراکنش رو دوباره با ترتیب صحیح اجرا کنه. مدیریت این فرآیند نیازمند الگوریتم های بهینه و دقیق هست.
- پیچیدگی پیاده سازی: توسعه و پیاده سازی PEVM نسبت به EVM معمولی پیچیده تره و به طراحی دقیق، تست های گسترده و استفاده بهینه از سخت افزارهای چند هسته ای نیاز داره.
- مصرف بیشتر منابع: اجرای همزمان تراکنش ها، مدیریت وابستگی ها و کنترل تداخل ها میتونه نسبت به اجرای ترتیبی، منابع پردازشی و حافظه بیشتری مصرف کنه. به همین دلیل بهینه سازی این بخش اهمیت زیادی داره.
Parallel EVM از چه روش هایی برای اجرای موازی استفاده میکند؟
همه شبکه هایی که از PEVM استفاده میکنن، دقیقا از یک روش یکسان برای اجرای موازی تراکنش ها استفاده نمیکنن. هر پروژه با توجه به معماری خودش، از الگوریتم ها و روش های مختلفی برای مدیریت اجرای همزمان تراکنش ها بهره میبره. چند رویکرد اصلی وجود داره که بیشتر پروژه های مطرح از اون ها استفاده میکنن.
اجرای خوش بینانه (Optimistic Parallel Execution)
سیستم از همون ابتدا فرض میکنه که بین تراکنش ها هیچ تداخلی وجود نداره و اون ها رو به صورت همزمان اجرا میکنه. بعد از پایان اجرا، نتیجه بررسی میشه و اگر مشخص بشه دو تراکنش روی داده های مشترک تاثیر گذاشتن، فقط همون تراکنش ها دوباره اجرا میشن. این روش باعث میشه در بیشتر مواقع سرعت پردازش بالا بمونه، چون معمولا تعداد تراکنش های متداخل کم هست. پروژه Sei V2 یکی از شناخته شده ترین شبکه هاییه که از این روش استفاده میکنه.
Scheduler-Based Execution
در این رویکرد، یک زمان بند یا Scheduler وظیفه مدیریت اجرای تراکنش ها رو بر عهده داره. این بخش ابتدا وابستگی بین تراکنش ها رو بررسی میکنه، بعد تراکنش های مستقل رو در گروه های مختلف قرار میده و اون ها رو به صورت همزمان اجرا میکنه. تراکنش هایی که به هم وابسته هستن هم به ترتیب مناسب اجرا میشن تا هیچ تداخلی ایجاد نشه.
Block-STM
Block-STM روشیه که اولین بار در بلاکچین Aptos معرفی شد و بعدها بعضی شبکه های سازگار با اتریوم مثل Polygon هم از نسخه هایی از اون استفاده کردن. در این روش، تراکنش ها به صورت گروهی پردازش میشن و اگر بین اون ها تداخلی وجود داشته باشه، فقط همون بخش دوباره اجرا میشه. این رویکرد باعث میشه هم سرعت پردازش بالا باشه و هم از انجام پردازش های غیرضروری جلوگیری بشه.
Multi-threaded Execution
شبکه مستقیما از چند هسته پردازنده برای اجرای همزمان تراکنش ها استفاده میکنه. به جای اینکه تمام پردازش ها روی یک هسته انجام بشه، بار کاری بین چند هسته تقسیم میشه و هر هسته بخشی از تراکنش ها رو اجرا میکنه. هرچه تعداد هسته های پردازنده بیشتر باشه، شبکه هم میتونه از توان سخت افزاری بیشتری استفاده کنه و تعداد بیشتری تراکنش رو در زمان کمتر پردازش کنه.
کدام بلاکچین ها از ماشین مجازی اتریوم موازی شده استفاده میکنند؟
با افزایش نیاز به مقیاس پذیری، پروژه های مختلفی به سراغ اجرای موازی تراکنش ها رفتن. بعضی از این شبکه ها از ابتدا بر پایه Parallel EVM توسعه پیدا کردن و بعضی دیگه با اضافه کردن قابلیت های جدید، بخشی از پردازش تراکنش ها رو به صورت موازی انجام میدن. مهم ترین اون ها عبارتند از:
- Monad: یکی از مهم ترین پروژه های لایه یک که از ابتدا با معماری Parallel EVM طراحی شده. این شبکه با استفاده از اجرای موازی، پردازش غیرهمزمان و بهینه سازی های مختلف، هدف پردازش حدود ۱۰ هزار تراکنش در ثانیه (TPS) رو دنبال میکنه و در عین حال، سازگاری کامل با قراردادهای هوشمند و ابزارهای اتریوم رو حفظ کرده.
بیشتر بخوانید: بلاکچین مونادا چیست؟ Monad بلاکچینی سریع، ارزان و رقیب اتریوم
- Sei V2: اولین بلاکچینی که خودش رو یک Parallelized EVM معرفی کرد. این شبکه از روش Optimistic Parallel Execution استفاده میکنه و تراکنش های مستقل رو به صورت همزمان اجرا میکنه، بدون اینکه توسعه دهندگان نیازی به تغییر قراردادهای هوشمند خودشون داشته باشن. به همین دلیل، Sei V2 یکی از گزینه های مناسب برای برنامه های DeFi و اپلیکیشن های پرتراکنش محسوب میشه.
- BNB Chain: این شبکه قابلیت Parallel EVM رو به زیرساخت خودش اضافه کرده و با استفاده از فناوری TxDAG، وابستگی بین تراکنش ها رو تشخیص میده. در نتیجه، تراکنش هایی که به هم وابسته نیستن به صورت همزمان اجرا میشن و توان عملیاتی شبکه افزایش پیدا میکنه.
- Neon EVM: این پروژه امکان اجرای قراردادهای هوشمند اتریوم روی شبکه Solana رو فراهم میکنه. از آنجا که سولانا ذاتا از اجرای موازی تراکنش ها پشتیبانی میکنه، Neon EVM هم میتونه از این قابلیت برای اجرای سریع تر قراردادهای سازگار با اتریوم استفاده کنه.
- MegaETH: این پروژه لایه دو با هدف ارائه یک EVM بسیار سریع توسعه داده شده و تمرکز اصلی اون روی اجرای بلادرنگ (Real-time Execution)، کاهش تاخیر و افزایش توان پردازش تراکنش هاست. اگرچه MegaETH از تکنیک های مختلف برای پردازش موازی استفاده میکنه، اما معماری اون با پروژه هایی مثل Monad تفاوت داره و صرفاً به عنوان یک Parallel EVM شناخته نمیشه.
- Polygon: تیم Polygon Labs در سال های اخیر تحقیقات گسترده ای روی فناوری هایی مثل Block-STM و اجرای موازی انجام داده تا مقیاس پذیری شبکه های سازگار با اتریوم رو افزایش بده. با این حال، هنوز یک Parallel EVM کامل مشابه Monad یا Sei V2 به عنوان محصول اصلی این پروژه ارائه نشده و این فناوری بیشتر در مرحله تحقیق و توسعه قرار داره.
روند توسعه این پروژه ها نشون میده که اجرای موازی تراکنش ها به یکی از مهم ترین مسیرهای افزایش مقیاس پذیری در اکوسیستم اتریوم تبدیل شده. انتظار میره در سال های آینده، شبکه های بیشتری از معماری Parallel EVM یا فناوری های مشابه برای افزایش سرعت و کاهش هزینه تراکنش ها استفاده کنن.
آیا توسعه دهندگان برای استفاده از PEVM باید قراردادهای هوشمند خود را تغییر دهند؟
یکی از مهم ترین مزیت های ماشین مجازی اتریوم موازی شده، سازگاری کامل اون با اکوسیستم اتریومه. یعنی بیشتر قراردادهای هوشمندی که با زبان Solidity نوشته شدن، بدون نیاز به تغییر یا بازنویسی روی شبکه های مبتنی بر PEVM اجرا میشن.
عملا توسعه دهندگان لازم نیست منطق قراردادهای خودشون رو تغییر بدن یا زبان برنامه نویسی جدیدی یاد بگیرن. ابزارهای رایج اتریوم مثل Solidity ،Remix ،Hardhat ،Foundry و بسیاری از کتابخانه های فعلی همچنان قابل استفاده هستن. همین موضوع باعث میشه مهاجرت پروژه ها به شبکه های مجهز به PEVM بسیار ساده تر و کم هزینه تر باشه.
اگر یک قرارداد به گونه ای طراحی شده باشه که بیشتر تراکنش های اون روی داده های مشترک کار کنن، امکان اجرای موازی کمتر میشه. اما بسیاری از برنامه های غیرمتمرکز، مخصوصا در حوزه های DeFi، بازی های بلاکچینی و NFT، میتونن بدون تغییر اساسی از مزایای اجرای موازی بهره مند بشن.
آینده ماشین مجازی اتریوم موازی شده
با رشد تعداد کاربران و برنامه های غیرمتمرکز، نیاز به شبکه هایی با سرعت بیشتر و کارمزد کمتر هر روز بیشتر میشه. به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان PEVM رو یکی از مهم ترین مسیرهای آینده برای افزایش مقیاس پذیری بلاکچین های سازگار با اتریوم میدونن.
شبکه هایی مثل Monad، Sei V2 و BNB Chain نشون دادن که میشه بدون از دست دادن سازگاری با اکوسیستم اتریوم، از تمام توان پردازنده های چند هسته ای برای اجرای همزمان تراکنش ها استفاده کرد. انتظار میره در سال های آینده، پروژه های بیشتری از این معماری یا فناوری های مشابه استفاده کنن تا سرعت پردازش افزایش پیدا کنه و هزینه استفاده از بلاکچین کاهش پیدا کنه.
گسترش PEVM میتونه زمینه ساخت برنامه های غیرمتمرکز پیچیده تر، صرافی های سریع تر، بازی های بلاکچینی روان تر و سرویس هایی با میلیون ها کاربر همزمان رو فراهم کنه. این فناوری یکی از مهم ترین قدم ها برای نزدیک شدن تجربه استفاده از بلاکچین به سرعت و کیفیت سرویس های web 2 محسوب میشه.
جمع بندی
ماشین مجازی اتریوم موازی شده (PEVM) یکی از مهم ترین پیشرفت های سال های اخیر در اکوسیستم اتریوم به حساب میاد. این فناوری با اجرای همزمان تراکنش های مستقل، محدودیت های EVM سنتی رو تا حد زیادی برطرف کرده و بدون اینکه سازگاری با قراردادهای هوشمند و ابزارهای فعلی اتریوم از بین بره، سرعت پردازش، مقیاس پذیری و تجربه کاربری رو به شکل محسوسی بهبود میده.
با ورود پروژه هایی مثل Monad، Sei V2 و BNB Chain مشخص شده که اجرای موازی به تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از استانداردهای جدید شبکه های سازگار با اتریومه. هرچند این فناوری هنوز با چالش هایی مثل مدیریت وابستگی بین تراکنش ها و پیچیدگی پیاده سازی روبه رو هست، اما روند توسعه پروژه های مختلف نشون میده که این موانع به مرور در حال برطرف شدن هستن.
