استخراج بیت کوین چگونه است؟ آموزش ماینینگ بیت کوین

استخراج بیت کوین فرایندی برای تایید تراکنش ها و ثبت اون ها در بلاکچین از طریق انجام محاسبات مورد نیاز شبکه است. ماینرها با استفاده از دستگاه های تخصصی ASIC قدرت پردازشی خودشون رو در اختیار شبکه قرار میدن و در ازای مشارکت در فرایند استخراج، پاداش دریافت میکنن. استخراج میتونه به صورت انفرادی یا از طریق استخرهای استخراج انجام بشه و هر روش شرایط و ریسک های خاص خودش رو داره. عوامل متعددی روی سودآوری استخراج تاثیر میذارن.

وقتی صحبت از استخراج بیت کوین میشه، خیلی ها فکر میکنن خرید یک ماینر و روشن کردنش برای شروع کار کافیه. در حالی که قبل از خرید دستگاه باید چند موضوع مهم رو بررسی کنید؛ از مصرف برق و قدرت دستگاه گرفته تا محل نصب و هزینه های نگهداری.

در این مقاله از کریپتونگار با سازوکار استخراج بیت کوین، تجهیزات مورد نیاز و مراحل راه اندازی ماینر آشنا میشید. همچنین توضیح میدیم درآمد استخراج چطور محاسبه میشه و چه عواملی میتونن روی سود نهایی اثر بذارن.

استخراج بیت کوین چیست و چه نقشی در شبکه دارد؟

ماینر برای پیدا کردن این جواب، تعداد زیادی هش رو پشت سر هم امتحان میکنه. دستگاهی که زودتر به یک هش معتبر برسه، میتونه بلاک پیشنهادی خودش رو به شبکه ارسال کنه. نودهای شبکه بلاک رو بررسی میکنن و اگر همه چیز درست باشه، بلاک به بلاکچین اضافه میشه. استخراج فقط برای ساخت بلاک های جدید نیست. این فرایند به امنیت شبکه هم کمک میکنه.

چون تغییر اطلاعات یک بلاک قدیمی، به انجام دوباره محاسبات بلاک های بعدی نیاز داره و هزینه زیادی ایجاد میکنه.ماینری که موفق به ثبت بلاک بشه، پاداش دریافت میکنه. این پاداش شامل پاداش بلاک و کارمزد تراکنش های قرارگرفته در اون بلاکه. پاداش بلاک هم بعد از هر هاوینگ کاهش پیدا میکنه. برای شناخت بهتر ساختار شبکه و نحوه کار بیت کوین، مطالعه آموزش بیت کوین میتونه دید دقیق تری از بلاکچین، تراکنش ها و سازوکار اجماع بده.

بیشتر بخوانید: همه چیز در مورد هاوینگ بیت کوین

فرایند استخراج بیت کوین

فرایند استخراج بیت کوین با دریافت تراکنش های جدید شروع میشه. ماینرها تراکنش های معتبر رو انتخاب میکنن و اون ها رو در قالب یک بلاک قرار میدن. بعد دستگاه ماینر باید برای هدر بلاک، یک هش معتبر پیدا کنه. مراحل اصلی این فرایند به شکل زیره:

• دریافت تراکنش ها: تراکنش های منتشرشده در شبکه دریافت و بررسی میشن.
• ساخت بلاک: تراکنش های معتبر همراه با اطلاعات لازم در یک بلاک قرار میگیرن.
• حل اثبات کار: ماینر با انجام تعداد زیادی محاسبه، مقدار مناسبی برای نانس پیدا میکنه تا هش بلاک به هدف تعیین شده برسه.
• ارسال بلاک: ماینری که پاسخ معتبر پیدا کرده، بلاک رو برای بررسی به شبکه ارسال میکنه.
• اعتبارسنجی بلاک: نودهای بیت کوین قوانین اجماع و تراکنش های بلاک رو بررسی میکنن.
• اضافه شدن به زنجیره: در صورت معتبر بودن، بلاک به بلاکچین اضافه میشه و استخراج بلاک بعدی ادامه پیدا میکنه.
• دریافت پاداش: ماینر موفق، پاداش بلاک و کارمزد تراکنش های موجود در اون رو دریافت میکنه.

شبکه بیت کوین سختی استخراج رو به صورت دوره ای تنظیم میکنه. هدف این سازوکار اینه که میانگین زمان ایجاد بلاک ها نزدیک به ۱۰ دقیقه باقی بمونه. تنظیم سختی بعد از هر ۲۰۱۶ بلاک انجام میشه. در آموزش استخراج ارز دیجیتال باید به این نکته توجه کنید که ماینر قرار نیست یک جواب مشخص رو محاسبه کنه. دستگاه، هش های مختلف رو پشت سر هم امتحان میکنه تا به مقداری کمتر از هدف تعیین شده برسه. هرچه توان پردازشی بیشتری در اختیار ماینر باشه، تعداد تلاش های بیشتری در هر ثانیه انجام میشه.

روش های استخراج بیت کوین

برای استخراج بیت کوین سه روش اصلی وجود داره: استخراج انفرادی، استخراج از طریق استخر و استخراج ابری. تفاوت این روش ها بیشتر به نحوه تامین توان پردازشی، تقسیم پاداش و میزان کنترل کاربر بر دستگاه مربوط میشه.

استخراج انفرادی (Solo Mining)

در استخراج انفرادی، ماینر بدون تقسیم توان پردازشی با سایر ماینرها برای پیدا کردن بلاک تلاش میکنه. اگر دستگاه موفق به استخراج یک بلاک بشه، پاداش بلاک و کارمزد تراکنش ها به خود ماینر تعلق میگیره. مشکل اصلی این روش، احتمال پایین پیدا کردن بلاک برای ماینرهای کوچک هست. ممکنه دستگاه برای مدت طولانی هیچ پاداشی دریافت نکنه. به همین دلیل، این روش بیشتر برای ماینرهایی مناسبه که توان پردازشی بالایی دارن یا هدف مشخصی از استخراج انفرادی دنبال میکنن.

استخراج از طریق استخر (Mining Pool)

در این روش، چندین ماینر توان پردازشی خودشون رو در یک استخر جمع میکنن. استخر با افزایش مجموع قدرت پردازشی، شانس پیدا کردن بلاک رو بیشتر میکنه. پاداش هم بر اساس میزان کاری که هر ماینر انجام داده بین اعضا تقسیم میشه. این روش باعث میشه درآمد ماینر نسبت به استخراج انفرادی منظم تر باشه، هرچند کارمزد استخر از درآمد کم میشه. بیشتر ماینرهای کوچک و متوسط از همین مدل استفاده میکنن.

استخراج ابری (Cloud Mining)

استخراج ابری به کاربر اجازه میده بدون خرید و نگهداری دستگاه، توان پردازشی یک مرکز استخراج رو اجاره کنه. کاربر معمولا برای مقدار مشخصی از هش ریت و یک دوره زمانی هزینه پرداخت میکنه و بخشی از درآمد استخراج رو دریافت میکنه. این روش از نظر راه اندازی ساده تره، اما ریسک بیشتری در انتخاب ارائه دهنده داره. قرارداد، هزینه ها، نحوه محاسبه پاداش و سابقه شرکت باید قبل از پرداخت بررسی بشه. در گزارش های به روز ۲۰۲۶ هم درباره ریسک کلاهبرداری و تغییرپذیری سود قراردادهای استخراج ابری هشدار داده شده.

برای استخراج بیت کوین چه تجهیزاتی لازم است؟

برای استخراج بیت کوین به دستگاه تخصصی ASIC نیاز دارید. این دستگاه برای محاسبات الگوریتم SHA-256 ساخته شده و قدرت پردازشی بسیار بیشتری از کامپیوترهای معمولی داره.  اگر میخواید با ساختار این دستگاه ها و نحوه عملکرد اون ها آشنا بشید، مقاله ماینر چیست میتونه اطلاعات کامل تری در اختیارتون بذاره. در کنار ماینر، تجهیزات و زیرساخت مناسب هم لازمه:

• دستگاه ASIC: قدرت پردازش و مصرف برق اصلی به این بخش مربوط میشه.
• منبع برق و تجهیزات برقی مناسب: ماینرها معمولا چند کیلووات برق مصرف میکنن و باید زیرساخت برق متناسب با توان دستگاه داشته باشید.
• سیستم خنک کننده و تهویه: بخش زیادی از برق مصرفی دستگاه در نهایت به گرما تبدیل میشه. دفع این گرما برای عملکرد پایدار ماینر ضروریه.
• اینترنت پایدار: حجم اینترنت اهمیت زیادی نداره، اما قطع و وصل شدن مداوم اتصال میتونه عملکرد استخراج رو مختل کنه.
• کیف پول بیت کوین: پاداش استخراج باید به یک آدرس بیت کوین منتقل بشه.
• فضای مناسب برای دستگاه: صدای فن و گرمای تولیدشده باعث میشه استفاده از ماینر در فضای مسکونی همیشه گزینه مناسبی نباشه.

هنگام انتخاب دستگاه هم فقط به قدرت هش نگاه نکنید. مصرف برق و بهره وری انرژی اهمیت زیادی دارن. بهره وری معمولا با واحد ژول بر تراهش (J/TH) بیان میشه و هرچه این عدد پایین تر باشه، دستگاه برای تولید هر واحد قدرت پردازشی برق کمتری مصرف میکنه. برای نمونه، مشخصات رسمی Antminer S21 XP شامل 270 تراهش بر ثانیه، مصرف 3645 وات و بهره وری 13.5 ژول بر تراهش اعلام شده. مدل های جدیدتر ۲۰۲۶ هم به بهره وری پایین تری رسیدن، اما خرید اون ها باید با هزینه برق، سیستم خنک کننده و قیمت دستگاه مقایسه بشه. 

بیشتر بخوانید: استخراج ارز دیجیتال چیست؟ آموزش کامل ماینینگ ارز دیجیتال از صفر تا صد

مراحل استخراج بیت کوین

بعد از انتخاب دستگاه، استخراج بیت کوین باید مرحله به مرحله راه اندازی بشه. خرید ماینر بدون بررسی هزینه ها و شرایط محل نصب میتونه باعث ضرر بشه. مسیر کلی کار به این شکله:

1. بررسی هزینه ها، سود احتمالی و شرایط قانونی

قبل از خرید ماینر، اول حساب کنید این دستگاه با شرایط شما چقدر هزینه داره و چقدر میتونه درآمد ایجاد کنه. قیمت دستگاه، برق، خنک سازی، تعمیرات و کارمزد استخر رو در محاسباتتون در نظر بگیرید. درآمد روزانه هم به تنهایی معیار خوبی برای تصمیم گیری نیست. هش ریت دستگاه، بهره وری، شرایط شبکه و قیمت بیت کوین میتونن این عدد رو تغییر بدن. اگر قصد استخراج در ایران رو دارید، شرایط قانونی و نحوه تامین برق رو هم قبل از خرید دستگاه بررسی کنید. آموزش ارز دیجیتال هم میتونه برای شناخت بهتر هزینه ها و مدل های مختلف ماینینگ مفید باشه. شرایط قانونی هم باید قبل از راه اندازی مشخص بشه. در ایران، فعالیت استخراج رمزارز به مجوز و رعایت مقررات مربوط به تامین برق نیاز داره.

2. انتخاب و نصب دستگاه ماینر

برای استخراج بیت کوین باید دستگاه ASIC سازگار با الگوریتم SHA-256 انتخاب کنید. هنگام مقایسه مدل ها، هش ریت، مصرف برق و بهره وری انرژی رو کنار قیمت دستگاه قرار بدید. محل نصب هم باید امکان تهویه مناسب داشته باشه. ماینر هنگام فعالیت گرما و صدای زیادی تولید میکنه و دمای نامناسب میتونه عملکرد دستگاه رو کاهش بده. ظرفیت برق محل هم باید با توان مصرفی دستگاه هماهنگ باشه. قبل از راه اندازی، بهتره سیم کشی، تجهیزات حفاظتی و ظرفیت مدار توسط فرد متخصص بررسی بشه.

3. ساخت کیف پول برای دریافت پاداش

برای دریافت پاداش استخراج، به یک آدرس بیت کوین نیاز دارید. این آدرس در تنظیمات استخر قرار میگیره تا پرداخت ها به مقصد مشخص شده ارسال بشن. اگر از کیف پول شخصی استفاده میکنید، عبارت بازیابی و کلید خصوصی رو در اختیار هیچ شخص یا سایتی قرار ندید. بهتره عبارت بازیابی به صورت آفلاین نگهداری بشه. قبل از شروع استخراج هم آدرس دریافت رو چند بار بررسی کنید. تراکنش تاییدشده بیت کوین معمولا قابل برگشت نیست و اشتباه در آدرس میتونه باعث از دست رفتن دارایی بشه.

4. انتخاب استخر استخراج مناسب

برای ماینرهایی که توان پردازشی محدودی دارن، استخر استخراج میتونه دریافت درآمد رو منظم تر کنه. در این مدل، چند ماینر قدرت پردازشی خودشون رو با هم ترکیب میکنن و پاداش بر اساس سهم مشارکت تقسیم میشه. قبل از انتخاب استخر، کارمزد، روش پرداخت، حداقل برداشت، سابقه فعالیت و امکانات نظارتی اون رو بررسی کنید. امکان مشاهده هش ریت و وضعیت Worker هم برای مدیریت چند دستگاه کاربرد زیادی داره. همچنین بهتره آدرس های اتصال جایگزین رو در تنظیمات دستگاه وارد کنید. اگر سرور اصلی استخر دچار مشکل بشه، دستگاه میتونه به مسیر جایگزین متصل بشه.

5. ورود به پنل و به روزرسانی فریمور ماینر

بعد از اتصال ماینر به شبکه، از طریق پنل مدیریتی دستگاه میتونید تنظیمات استخراج رو کنترل کنید. قبل از به روزرسانی فریمور، مدل دقیق دستگاه و نسخه مناسب رو بررسی کنید. فریمور رو از منبع رسمی سازنده دریافت کنید. نصب فایل نامناسب یا دستکاری شده میتونه عملکرد دستگاه رو مختل کنه یا ریسک امنیتی ایجاد کنه. قبل از ارتقا هم از تنظیمات فعلی دستگاه نسخه پشتیبان بگیرید، اگر سازنده چنین قابلیتی ارائه کرده باشه. بعد از به روزرسانی، تنظیمات استخر و عملکرد دستگاه رو دوباره بررسی کنید.

6. اتصال دستگاه به استخر استخراج

در پنل ماینر باید اطلاعات اتصال به استخر رو وارد کنید. این اطلاعات معمولا شامل آدرس سرور استخر، نام Worker و مشخصات لازم برای اتصال میشه. برای هر دستگاه یک Worker جداگانه تعریف کنید. این کار باعث میشه هش ریت و خطاهای هر ماینر رو مستقل بررسی کنید. بعد از ذخیره تنظیمات، وضعیت اتصال و Share های پذیرفته شده رو بررسی کنید. اگر دستگاه آنلاین باشه اما Share ارسال نکنه، باید تنظیمات استخر یا وضعیت شبکه بررسی بشه.

7. شروع ماینینگ و بررسی عملکرد دستگاه

بعد از شروع استخراج، هش ریت واقعی دستگاه رو با عددی که سازنده اعلام کرده مقایسه کنید. اگر هش ریت خیلی کمتر از مقدار مورد انتظار باشه، ممکنه مشکل از دما، برق، تهویه یا خود دستگاه باشه. دمای دستگاه و وضعیت فن ها رو هم مرتب بررسی کنید. گردوغبار و تهویه ضعیف میتونه دمای ماینر رو بالا ببره و عملکردش رو تحت تاثیر قرار بده. وضعیت Worker در پنل استخر هم مهمه. اگر دستگاه مرتب آفلاین میشه یا هش ریتش نوسان زیادی داره، اتصال اینترنت و وضعیت سخت افزاری رو بررسی کنید.

8. دریافت درآمد و ثبت هزینه ها

زمان پرداخت درآمد به قوانین استخر بستگی داره. بعضی استخرها برای برداشت، حداقل موجودی مشخصی تعیین میکنن. برای اینکه سود واقعی دستگاه رو بدونید، درآمد دریافتی رو ثبت کنید و هزینه های مربوط به برق، کارمزد استخر، تعمیرات و قطعات مصرفی رو از اون کم کنید. بهتره نتیجه رو در چند بازه زمانی بررسی کنید، چون درآمد ماینر ثابت نیست و شرایط شبکه و بازار میتونه اون رو تغییر بده.  

سود استخراج بیت کوین چگونه محاسبه می شود؟

برای محاسبه سود استخراج بیت کوین، ابتدا هش ریت دستگاه و هش پرایس در تاریخ محاسبه را مشخص میکنیم. با استفاده از این دو مقدار یا ماشین حساب استخر، میشه درآمد ناخالص روزانه دستگاه را برآورد کرد. باید درآمد دستگاه رو از هزینه هایی مثل برق، کارمزد استخر و نگهداری کم کنیم. درآمد ماینر به پاداش بلاک و کارمزد تراکنش ها وابسته است. بعد از هاوینگ آوریل ۲۰۲۴، پاداش پایه هر بلاک به ۳.۱۲۵ بیت کوین کاهش پیدا کرده است. فرمول ساده محاسبه به این شکل نوشته میشه:

سود عملیاتی = درآمد استخراج − هزینه برق − کارمزد استخر − سایر هزینه های عملیاتی

برای اینکه محاسبه روشن تر بشه، فرض کنیم یک ماینر در یک روز ۱۰ دلار درآمد ناخالص ایجاد میکنه. توان مصرفی دستگاه هم ۳۰۰۰ وات و قیمت برق ۰.۰۸ دلار برای هر کیلووات ساعت باشه. اول مصرف برق روزانه رو حساب میکنیم:

(۳۰۰۰/۱۰۰۰)× ۲۴ = ۷۲ کیلووات ساعت

پس هزینه برق روزانه میشه:

۷۲ × ۰.۰۸ = ۵.۷۶ دلار

حالا اگر استخر استخراج ۲ درصد کارمزد دریافت کنه، کارمزد از درآمد ۱۰ دلاری برابر با:

۱۰ × ۰.۰۲ = ۰.۲۰ دلار

خواهد بود.

بنابراین سود عملیاتی دستگاه در این مثال:

۱۰ − ۵.۷۶ − ۰.۲۰ = ۴.۰۴ دلار در روز

این عدد فقط یک مثال آموزشی است و به معنی سود واقعی یک دستگاه در شرایط فعلی نیست. درآمد واقعی هر دستگاه باید بر اساس هش ریت، بهره وری، سختی شبکه، قیمت بیت کوین و وضعیت کارمزدهای شبکه محاسبه بشه. داده های ۲۰۲۶ هم نشون میدن اختلاف بهره وری دستگاه ها میتونه تاثیر زیادی روی اقتصاد استخراج داشته باشه. برای نمونه، Hashrate Index در سپتامبر ۲۰۲۶ درآمد انرژی متفاوتی برای ناوگان هایی با بهره وری کمتر از ۱۴ J/TH و دستگاه های کم بازده تر گزارش کرده.

ریسک های استخراج بیت کوین

استخراج بیت کوین هزینه و ریسک های عملیاتی خودش رو داره. قبل از خرید دستگاه بهتره این موارد رو بشناسید:

• نوسان درآمد: درآمد ماینر ثابت نیست و تغییرات قیمت بیت کوین و هش پرایس میتونه مقدار دریافتی رو بالا یا پایین ببره.
• هزینه برق: اگر قدرت پردازشی شبکه بیشتر بشه، سهم نسبی یک دستگاه از پاداش استخراج میتونه کاهش پیدا کنه.
• افزایش سختی شبکه: سختی شبکه بیت کوین هر ۲۰۱۶ بلاک، یعنی تقریبا هر دو هفته، تنظیم میشه. افزایش قدرت پردازشی شبکه میتونه سختی رو بالا ببره و سهم نسبی هر دستگاه از پاداش ها رو کاهش بده.
• قدیمی شدن دستگاه: با ورود ماینرهای جدید و کم مصرف تر، بعضی دستگاه های قدیمی ممکنه از نظر اقتصادی جذابیت کمتری داشته باشن.
• خرابی و توقف دستگاه: خرابی فن، منبع تغذیه یا قطعات پردازشی میتونه دستگاه رو برای مدتی از مدار خارج کنه.
• گرما و تهویه: فعالیت مداوم ماینر گرمای زیادی تولید میکنه و تهویه ضعیف میتونه روی عملکرد دستگاه اثر بذاره.
• ریسک قراردادهای استخراج ابری: در استخراج ابری، کاربر مالک دستگاه نیست و به ارائه دهنده سرویس وابسته است. در این مدل، علاوه بر ریسک تغییر سودآوری، احتمال کلاهبرداری یا عمل نکردن شرکت به تعهدات قرارداد هم وجود داره.

بیشتر بخوانید: بیت کوین چگونه کار میکند؟

استخراج بیت کوین در ایران چه شرایط قانونی دارد؟

استخراج بیت کوین در ایران امکان پذیره، اما برای فعالیت قانونی باید مجوزهای لازم رو دریافت کنید و مقررات مربوط به تجهیزات و انرژی رو رعایت کنید. طبق نظام نامه رمزارز، وزارت صمت مسئول تنظیم گری حوزه استخراج هست و فعالیت مراکز استخراج باید در چهار چوب قوانین انجام بشه. یکی از مهم ترین موارد، نحوه تامین برق ماینرها هست. استفاده از انشعاب برق یا گازی که برای مصرف دیگه ای گرفته شده، برای استخراج مجاز نیست. به همین دلیل، قبل از راه اندازی ماینر باید روش تامین انرژی و شرایط محل فعالیت رو بررسی کنید.

خود دستگاه ماینر هم شرایط قانونی داره. واردات، تولید، فروش و تعمیر تجهیزات استخراج باید از مسیر قانونی و با مجوزهای مربوط انجام بشه. همچنین استفاده از دستگاه های غیر استاندارد ممنوعه و تجهیزات مورد استفاده باید الزامات تعیین شده رو داشته باشن. یک نکته مهم دیگه اینه که مجوز فقط به خرید یک دستگاه مربوط نمیشه. اگر تعداد یا نوع تجهیزات یک مرکز تغییر کنه یا تجهیزات به فرد دیگری واگذار بشن، این تغییرات باید طبق مقررات در سامانه وزارت صمت ثبت و مجوز مربوط اصلاح بشه. برای همین، اگر قصد ماینینگ بیت کوین دارید، قبل از خرید دستگاه باید مجوز فعالیت، وضعیت قانونی ماینر، استاندارد تجهیزات، محل استقرار و نحوه تامین برق رو بررسی کنید. وصل کردن یک ماینر به برق معمولی به معنی قانونی بودن استخراج بیت کوین نیست.

بهترین دستگاه های ماینر بیت کوین

انتخاب بهترین دستگاه ماینر بیت کوین فقط به قدرت دستگاه بستگی نداره. مصرف برق، بازده انرژی و روش خنک سازی هم روی هزینه و سود نهایی تاثیر دارن. برای مقایسه دستگاه ها معمولا از شاخص ژول بر تراهش (J/TH) استفاده میشه. هرچه این عدد کمتر باشه، دستگاه انرژی کمتری برای تولید هر تراهش مصرف میکنه. در بین دستگاه های جدید، Antminer S21 XP Hydro یکی از مدل های قدرتمنده. این دستگاه با هش ریت ۴۷۳ تراهش بر ثانیه، حدود ۱۲ ژول به ازای هر تراهش مصرف میکنه و از سیستم خنک کننده آبی استفاده میکنه.

اگر دستگاه با خنک کننده هوایی مدنظرتونه، Antminer S21 XP و S21 Pro هم گزینه های قابل بررسی هستن. S21 XP حدود ۲۷۰ تراهش و S21 Pro حدود ۲۳۴ تراهش بر ثانیه هش ریت دارن. بازده انرژی این دو مدل هم به ترتیب حدود ۱۳.۵ و ۱۵ ژول بر تراهشه. در بین محصولات WhatsMiner و Avalon هم مدل هایی مثل WhatsMiner M66S و Avalon A1566i برای استخراج بیت کوین استفاده میشن. مشخصات هر دستگاه، از جمله هش ریت و مصرف برق، قبل از خرید باید با شرایط برق و خنک سازی محل مقایسه بشه.

جمع بندی

به دستگاه ASIC، زیرساخت برق، تهویه مناسب و معمولا یک استخر استخراج نیاز داره. دستگاه با انجام محاسبات اثبات کار در فرایند ثبت بلاک های جدید مشارکت میکنه و در صورت دریافت پاداش، درآمد ایجاد میکنه. قبل از خرید ماینر، بهتره درآمد احتمالی و هزینه های واقعی رو با داده های همان زمان بررسی کنید. در ایران، شرایط قانونی و نحوه تامین برق هم باید قبل از راه اندازی مشخص باشه.