تراکنش کوین بیس چیست؟ نحوه ساخت پاداش ماینرها در بلاک بیت کوین

تراکنش کوین بیس اولین تراکنش هر بلاک بیت کوین هست که پاداش استخراج و کارمزد تراکنش های بلاک رو برای ماینر ثبت می کنه. این تراکنش ورودی معمولی نداره و ساختار متفاوتش به نودها اجازه میده اعتبار پاداش و قوانین شبکه رو بررسی کنن. یارانه بلاک، کارمزدها، هاوینگ و قانون بلوغ ۱۰۰ بلاکی، بخش های مهم ساز و کار پاداش در تراکنش کوین بیس هستن.

وقتی یک بلاک بیت کوین ساخته می شه، اولین تراکنش اون با بقیه تراکنش ها فرق داره. این تراکنش که Coinbase Transaction نام داره، ورودی اون به یک UTXO قبلی اشاره نمی کنه و ماینر از طریق اون یارانه بلاک و کارمزد تراکنش های همون بلاک رو دریافت می کنه. به همین دلیل، با بررسی کوین بیس میشه بهتر فهمید بیت کوین جدید چطور وارد شبکه میشه و پاداش ماینر چطور پرداخت میشه.

در این مقاله از آموزش ارز دیجیتال، از ساختار تراکنش کوین بیس و تفاوت اون با تراکنش معمولی تا نحوه ساختش توسط ماینر و بررسی مبلغ پاداش توسط نودها رو بررسی می کنیم. تاثیر هاوینگ، قانون بلوغ ۱۰۰ بلاکی و روش پیدا کردن اولین تراکنش یک بلاک واقعی هم بخش های دیگه این موضوع هستن.

تراکنش کوین بیس چیست؟

تراکنش کوین بیس (Coinbase Transaction) اولین تراکنشی هست که داخل هر بلاک بیت کوین قرار می گیره و هیچ ارتباطی با صرافی کوین بیس نداره. این تراکنش برای انتقال بیت کوین بین کاربران استفاده نمی شه. بلکه ماینر از طریق اون پاداش استخراج بلاک رو دریافت می کنه.

پاداش این تراکنش از یارانه بلاک و کارمزد تراکنش های همون بلاک تشکیل میشه. تفاوت اصلی کوین بیس با تراکنش های معمولی اینه که ورودی اون به UTXOهای قبلی اشاره نمی کنه و ساختار مخصوص خودش رو داره. ماینر هم می تونه اطلاعاتی مثل ارتفاع بلاک و extra nonce رو داخل داده این ورودی قرار بده. در بخش خروجی، پاداش به یک یا چند آدرس مشخص پرداخت میشه.

البته ماینر نمی تونه هر مبلغی رو به عنوان پاداش ثبت کنه. مقدار یارانه بلاک طبق قوانین شبکه مشخصه و پاداش نهایی هم باید با یارانه بلاک و کارمزدهای همون بلاک هماهنگ باشه. اگر مبلغ ثبت شده بیشتر از مقدار مجاز باشه، نودهای شبکه بلاک رو معتبر نمی دونن.

تفاوت تراکنش کوین بیس با صرافی Coinbase

اسم Coinbase ممکنه باعث یک اشتباه رایج بشه: تراکنش کوین بیس هیچ ارتباطی با صرافی Coinbase نداره. اینجا Coinbase یک اصطلاح فنی در پروتکل بیت کوین هست، نه نام یک پلتفرم معاملاتی.

پس وقتی در یک اکسپلورر عبارت Coinbase Transaction رو می بینید، منظور تراکنشی هست که پاداش بلاک رو ثبت کرده، نه تراکنشی که از صرافی Coinbase انجام شده.

برای آشنایی بیشتر با ساختار تراکنش ها و نحوه فعالیت شبکه، می تونید از مطالب آموزش بیت کوین استفاده کنید.

تفاوت ساختار تراکنش کوین بیس با تراکنش معمولی

تراکنش کوین بیس از نظر ساختار یک تفاوت اساسی با تراکنش های معمولی بیت کوین داره: ورودی اون از یک خروجی قبلی ساخته نشده.

در یک تراکنش عادی، ورودی ها به UTXOهایی اشاره می کنن که قبلا در شبکه ایجاد شدن و کاربر با خرج کردن اونها، خروجی جدید می سازه. اما در کوین بیس، چنین سابقه ای وجود نداره، چون هدف این تراکنش ثبت پاداشی هست که ماینر بابت ساخت بلاک دریافت می کنه.

یکی از بخش های مهم کوین بیس، ScriptSig ورودی اون هست. این بخش برای امضای یک UTXO قبلی استفاده نمی شه و می تونه داده هایی مثل ارتفاع بلاک، ExtraNonce و اطلاعات ماینر رو در خودش داشته باشه. طبق BIP34، ارتفاع بلاک هم باید در ابتدای ScriptSig قرار بگیره.

ماینر تراکنش کوین بیس را چگونه می سازد و در بلاک قرار میدهد؟

ماینر بعد از انتخاب تراکنش های معتبر، تراکنش کوین بیس رو به عنوان اولین تراکنش بلاک می سازه. مقدار پاداش هم از یارانه بلاک و کارمزد تراکنش های همون بلاک به دست میاد. بعد از ساخت کوین بیس، ماینر اون رو همراه با بقیه تراکنش ها داخل بلاک قرار میده و فرایند پیدا کردن هش معتبر رو شروع می کنه.

بیشتر بخوانید: استخراج بیت کوین چگونه است؟ آموزش ماینینگ بیت کوین

مراحل کار رو میشه این طور دید:

1. انتخاب تراکنش ها: ماینر تراکنش های معتبر موجود در ممپول رو انتخاب می کنه و با توجه به محدودیت اندازه بلاک، اون ها رو داخل قالب بلاک قرار میده.
2. محاسبه پاداش: مقدار یارانه بلاک با توجه به ارتفاع بلاک مشخص میشه و کارمزد تراکنش های انتخاب شده هم به اون اضافه میشه.
3. ساخت کوین بیس: ماینر تراکنشی با ورودی ویژه coinbase می سازه و مبلغ مجاز پاداش رو در خروجی اون قرار میده.
4. ساخت هدر بلاک: بعد از آماده شدن تراکنش ها، ماینر Merkle Root، هش بلاک قبلی، زمان، سختی و nonce رو در هدر بلاک قرار میده.
5. استخراج بلاک: ماینر با تغییر nonce و در صورت نیاز داده های داخل Coinbase Transaction، هش های مختلفی تولید می کنه تا به هش معتبر مطابق با سختی شبکه برسه.
6. انتشار بلاک: بعد از پیدا شدن پاسخ معتبر، بلاک برای نودهای شبکه ارسال میشه تا اون ها هم قوانین مربوط به بلاک و تراکنش های داخلش رو بررسی کنن.

اگه می خواید فرایند استخراج و نحوه دریافت پاداش توسط ماینرها رو بهتر بشناسید، بخش آموزش استخراج ارز دیجیتال می تونه اطلاعات بیشتری در اختیارتون بذاره.

نودها مبلغ پاداش و اعتبار تراکنش را چگونه بررسی می کنند؟

نودهای بیت کوین فقط به این دلیل که یک ماینر بلاک رو پیدا کرده، پاداش ثبت شده در کوین بیس رو قبول نمی کنن. وقتی بلاک به نود می رسه، ساختار کوین بیس، مقدار پاداش و اعتبار بقیه تراکنش ها بررسی میشه تا مشخص بشه بلاک با قوانین شبکه سازگاره.

مهم ترین بررسی ها شامل این موارد هستن:

• جایگاه تراکنش: کوین بیس باید اولین تراکنش بلاک باشه و بلاک نباید بیشتر از یک تراکنش کوین بیس داشته باشه.
• مبلغ پاداش: نود مجموع یارانه مجاز بلاک و کارمزد تراکنش های معتبر همون بلاک رو محاسبه می کنه و خروجی های کوین بیس رو با این مقدار مقایسه می کنه.
• ساختار ورودی: ورودی کوین بیس باید به شکل ویژه خودش باشه. یعنی به یک تراکنش و خروجی قبلی اشاره نکنه و prevout اون حالت مخصوص کوین بیس رو داشته باشه.
• اعتبار سایر تراکنش ها: نودها ورودی و خروجی تراکنش های بلاک رو بررسی می کنن تا مقدار کارمزد قابل محاسبه باشه.
• اعتبار بلاک: در نهایت هدر، Merkle Root، اثبات کار و سایر قوانین اجماع هم بررسی میشن.

اگر ماینر حتی مقدار کمی بیشتر از پاداش مجاز در کوین بیس ثبت کنه، بلاک از نظر قوانین اجماع معتبر نیست و نودها اون رو نمی پذیرن. این نکته مهمه، چون در بیت کوین اثبات کار به تنهایی برای معتبر شدن یک بلاک کافی نیست. تمام قوانین اجماع باید همزمان رعایت بشن.

برای اینکه نقش نودها، بلاک ها و قوانین اجماع رو بهتر درک کنید، می تونید مطالب آموزش بلاکچین رو هم دنبال کنید.

پاداش تراکنش کوین بیس از چه بخش هایی تشکیل میشود؟

مبلغی که ماینر از طریق تراکنش کوین بیس دریافت می کنه، یک عدد ثابت و همیشگی نیست. این پاداش از دو بخش اصلی تشکیل می شه: یارانه بلاک که بیت کوین های جدید رو وارد گردش می کنه و کارمزد تراکنش های همون بلاک که کاربران برای پردازش تراکنش هاشون پرداخت کردن.

فرمول ساده پاداش قابل دریافت در کوین بیس اینه:

پاداش ماینر = یارانه بلاک + مجموع کارمزد تراکنش های بلاک

یارانه بلاک و تولید بیت کوین های جدید

یارانه بلاک همون بخشی از پاداش هست که در ازای استخراج یک بلاک، بیت کوین جدید ایجاد می کنه. این بیت کوین ها قبل از اون در هیچ تراکنشی وجود نداشتن و کوین بیس تراکنش محلی هست که اجازه میده این مقدار طبق قوانین شبکه به ماینر اختصاص پیدا کنه.

مقدار یارانه بلاک بر اساس ارتفاع بلاک مشخص میشه و تقریبا هر چهار سال یک بار در رویداد هاوینگ نصف میشه. مثلا یارانه بلاک بعد از هاوینگ سال ۲۰۲۴ به ۳.۱۲۵ BTC رسید. این مقدار با کارمزد تراکنش ها فرق داره. یعنی حتی اگر یک بلاک کارمزد بسیار بالایی داشته باشه، یارانه اون بلاک جداگانه محاسبه میشه.

کارمزد تراکنش ها و سهم آن در پاداش ماینر

ماینر فقط بیت کوین جدید دریافت نمی کنه. تراکنش های عادی که داخل بلاک قرار می گیرن، برای پردازش شدن کارمزد پرداخت می کنن و مجموع این کارمزدها هم به پاداش ماینر اضافه میشه. کارمزد هر تراکنش از اختلاف بین مجموع ورودی ها و خروجی های اون به دست میاد.

ماینر با قرار دادن تراکنش های معتبر در بلاک، می تونه مجموع این کارمزدها رو همراه با یارانه بلاک در تراکنش کوین بیس دریافت کنه. به همین خاطر، مقدار پاداش نهایی در همه بلاک ها یکسان نیست.

اگر ماینر کمتر یا بیشتر از مقدار مجاز پاداش ثبت کند، چه میشود؟

ماینر از نظر فنی می تونه مبلغ دلخواهی رو در خروجی تراکنش کوین بیس قرار بده. اما این به معنی معتبر بودن اون بلاک نیست. نودهای شبکه مقدار یارانه مجاز در ارتفاع موردنظر رو با مجموع کارمزدهای قابل قبول مقایسه می کنن.

اگر ماینر بیشتر از مقدار مجاز در Coinbase Transaction ثبت کنه، بلاک از قوانین اجماع پیروی نمی کنه و نودها اون رو نمی پذیرن.در نتیجه، پاداش اضافه قابل استفاده نیست و ماینر عملا بلاکی ساخته که شبکه اون رو معتبر نمی دونه.

اگر ماینر کمتر از مقدار مجاز دریافت کنه، مشکل اجماعی ایجاد نمی شه. قوانین بیت کوین سقف پاداش رو مشخص می کنن و ماینر مجبور نیست تمام مقدار قابل دریافت رو برای خودش ثبت کنه. در این حالت، بخش استفاده نشده پاداش اصلا ایجاد نمی شه و به ماینر دیگری هم منتقل نمیشه.

تاثیر هاوینگ بر یارانه بلاک و پاداش ماینر

یارانه بلاک از ابتدای فعالیت بیت کوین چند بار نصف شده و این روند با هاوینگ ادامه پیدا می کنه. در نتیجه، مقدار بیت کوین جدیدی که همراه با هر بلاک وارد گردش میشه کمتر میشه. جدول زیر مقدار یارانه بلاک در هاوینگ های مهم بیت کوین رو نشون میده. برای نمونه، مسیر کاهش یارانه بلاک تا امروز این شکلی بوده:

بعد از هاوینگ ۲۰۲۴، یارانه هر بلاک به ۳.۱۲۵ بیت کوین رسید. البته پاداش ماینر فقط به یارانه محدود نمی شه و کارمزد تراکنش های همون بلاک هم به اون اضافه میشه. به همین خاطر، مبلغ نهایی کوین بیس در بلاک های مختلف می تونه متفاوت باشه.

بیشتر بخوانید: همه چیز در مورد هاوینگ بیت کوین

چرا پاداش کوین بیس بلافاصله قابل خرج‌کردن نیست؟

بیت کوینی که ماینر از طریق تراکنش کوین بیس دریافت می کنه، بلافاصله قابل خرج کردن نیست. طبق قوانین بیت کوین، خروجی کوین بیس باید ۱۰۰ بلاک بلوغ پیدا کنه تا قابل خرج کردن باشه.

قانون بلوغ ۱۰۰ بلاکی تراکنش کوین بیس

خروجی تراکنش کوین بیس بلافاصله بعد از استخراج بلاک قابل خرج کردن نیست. طبق قوانین بیت کوین، ماینر باید برای خرج کردن این پاداش ۱۰۰ بلاک صبر کنه. این محدودیت باعث میشه پاداش استخراج یک بلاک قبل از قطعی شدن زنجیره، قابل استفاده نباشه.

برای مثال، اگر پاداش مربوط به بلاک ۹۰۰۰۰۰ باشه، خروجی اون تا رسیدن زنجیره به بلوغ ۱۰۰ بلاکی قابل خرج کردن نیست. این محدودیت فقط برای خروجی Coinbase Transaction اعمال میشه و به معنی از بین رفتن یا قفل شدن دائمی بیت کوین ها نیست.

چطور تراکنش کوین بیس را در یک بلاک واقعی پیدا و بررسی کنیم؟

برای اینکه ساختار Coinbase Transaction رو فقط به شکل تئوری نبینید، می تونیم یک بلاک واقعی بیت کوین رو داخل اکسپلورر بررسی کنیم. در بلاک ۹۶۸۴۶۴، تراکنش کوین بیس اولین تراکنش بلاک هست و TXID اون e51e7a2b6d1c734d317b3a2d280723e36123719636bfab9e9631d1fa5b4701ba هست.

این بلاک ۴۵۳۵ تراکنش داشته و مجموع کارمزدهای اون به ۰.۰۲۸۰۷۰۴۱ BTC رسیده. با توجه به یارانه ۳.۱۲۵ BTC، پاداش نهایی کوین بیس این بلاک ۳.۱۵۳۰۷۰۴۱ BTC بوده.

برای بررسی این نمونه، مراحل زیر رو دنبال کنید:

1. بلاک رو باز کنید: وارد صفحه بلاک 968464 بشید و ارتفاع بلاک رو ببینید.
2. اولین تراکنش رو پیدا کنید: در فهرست تراکنش ها، اولین مورد رو باز کنید. این تراکنش با عنوان Coinbase مشخص شده.
3. TXID رو بررسی کنید: در صفحه تراکنش، شناسه e51e7a2b... رو پیدا کنید. این همون TXID تراکنش کوین بیس هست.
4. ورودی رو ببینید: در بخش Inputs، ورودی مخصوص Coinbase رو مشاهده می کنید. این ورودی مثل تراکنش های معمولی به یک تراکنش قبلی وصل نیست.
5. خروجی و مبلغ رو بررسی کنید: در بخش Outputs، آدرس های دریافت کننده و مبلغ هر خروجی نمایش داده میشه.
6. پاداش رو مقایسه کنید: در صفحه بلاک، Subsidy و کارمزدهای بلاک رو ببینید. مجموع این دو، مقدار پاداشی هست که در تراکنش کوین بیس پرداخت شده.

نکته: پاداش بلاک همیشه یک مقدار ثابت نیست. یارانه بلاک بر اساس ارتفاع مشخص میشه. اما کارمزدها با توجه به تراکنش های داخل هر بلاک تغییر می کنن. در این نمونه، یارانه 3.125 BTC و مجموع کارمزدها 0.02807041 BTC بوده.

با پایان تولید بیت کوین های جدید، تراکنش کوین بیس چه میشود؟

پایان تولید بیت کوین های جدید به معنی حذف تراکنش کوین بیس نیست. ساختار این تراکنش همچنان برای ثبت پاداش ماینر استفاده میشه. اما وقتی یارانه بلاک به صفر برسه، بخش مربوط به تولید بیت کوین جدید دیگه وجود نداره و پاداش ماینر فقط از کارمزد تراکنش های همون بلاک تشکیل میشه.

یعنی ساختار کلی کوین بیس همچنان در بلاک ها باقی می مونه اما دیگه بیت کوین جدیدی از طریق اون ایجاد نمیشه. ماینر همچنان باید یک تراکنش کوین بیس در ابتدای بلاک قرار بده تا پاداش مربوط به کارمزدها در قالب یک تراکنش ثبت بشه.

در نتیجه، نقش کارمزدها در درآمد ماینرها با کاهش تدریجی یارانه بلاک پررنگ تر میشه. تراکنش کوین بیس هم همچنان در ابتدای هر بلاک قرار می گیره و محل ثبت پاداش ماینر باقی می مونه. برای آشنایی بیشتر با این فرایند و نحوه عملکرد تراکنش کوین بیس، می تونید درباره ساختار بلاک چین بیت کوین بیشتر بخونید.

جمع بندی

تراکنش کوین بیس اولین تراکنش هر بلاک بیت کوین هست و ماینر از طریق اون یارانه بلاک و کارمزد تراکنش های همون بلاک رو دریافت می کنه. ساختار این تراکنش با تراکنش های معمولی فرق داره و نودهای شبکه هم مقدار پاداش ثبت شده رو با قوانین اجماع بررسی می کنن. هاوینگ هم به مرور یارانه بلاک رو کاهش میده و سهم کارمزدها رو در درآمد ماینرها بیشتر می کنه.

یک نکته مهم دیگه، قانون بلوغ ۱۰۰ بلاکی هست که باعث میشه خروجی کوین بیس بلافاصله قابل خرج کردن نباشه. در آینده هم با پایان تولید بیت کوین جدید، یارانه بلاک حذف میشه و کارمزد تراکنش ها تنها منبع پاداش ثبت شده در کوین بیس خواهد بود. شناخت این ساختار کمک می کنه ساز و کار استخراج و پاداش دهی در بیت کوین رو دقیق تر بشناسیم.

اگه این مقاله به درک بهتر ساز و کار بیت کوین و نحوه ثبت پاداش ماینرها کمک کرد، نظرتون درباره این ساختار چیه؟ به نظرتون در آینده که سهم کارمزدها بیشتر میشه، این موضوع چه تاثیری روی شبکه و بازار ارز دیجیتال میذاره؟