شبکه آربیتروم چیست؟ همه چیز درباره آربیتروم و توکن ARB

شبکه آربیتروم یکی از مهم ترین راهکارهای لایه دوم اتریومه که با هدف کاهش کارمزدها و افزایش سرعت تراکنش ها توسعه پیدا کرده. در این مقاله با نحوه کار شبکه آربیتروم، انواع شبکه های اون، توکن ARB، اکوسیستم پروژه و بهترین کیف پول های سازگار با این شبکه آشنا میشیم.

اگه چند سالی در بازار کریپتو فعالیت کرده باشید، احتمالا با مشکل کارمزدهای بالا و شلوغی شبکه اتریوم مواجه شدید. اتریوم با وجود تمام مزایا و محبوبیتی که داره، همیشه از نظر مقیاس پذیری با چالش هایی روبه رو بوده و همین موضوع باعث شد پروژه های لایه دوم به وجود بیان.

در بین این راهکارها، آربیتروم تونسته جایگاه ویژه ای به دست بیاره. این شبکه با انتقال بخش زیادی از پردازش تراکنش ها خارج از شبکه اصلی اتریوم، هزینه ها رو کاهش داده و سرعت انجام تراکنش ها رو افزایش داده. بنابراین در دنیای امروزی بسیاری از پروژه های دیفای، بازی های بلاکچینی و اپلیکیشن های غیرمتمرکز روی شبکه  آربیترومفعالیت میکنن.

در ادامه به زبان ساده بررسی می کنیم آربیتروم چطور کار میکنه، چه مزایا و محدودیت هایی داره و توکن  ARBچه نقشی در این اکوسیستم ایفا میکنه.

شبکه آربیتروم چیست؟

آربیتروم (Arbitrum) یک راهکار لایه دوم برای اتریومه که با هدف افزایش مقیاس پذیری و کاهش هزینه تراکنش ها طراحی شده. این پروژه به کاربران اجازه میده بدون ترک اکوسیستم اتریوم، تراکنش های خودشون رو با سرعت بیشتر و کارمزد کمتر انجام بدن.

برای درک بهتر موضوع، باید بدونیم مشکل اصلی اتریوم چی بود. با رشد شدید استفاده از قراردادهای هوشمند، دیفای و NFT ها، شبکه اتریوم در خیلی از مواقع با ازدحام مواجه میشد. نتیجه این ازدحام، افزایش کارمزدها و کندتر شدن پردازش تراکنش ها بود.

آربیتروم برای حل این مشکل از فناوری رول آپ (Rollup) استفاده میکنه. توی این روش، تراکنش ها اول خارج از شبکه اصلی پردازش میشن و بعد به صورت دسته ای روی اتریوم ثبت میشن. این فرآیند باعث میشه فشار روی شبکه اصلی کمتر بشه و کاربران هزینه بسیار کمتری پرداخت کنن.

نکته مهم اینه که آربیتروم امنیت خودش رو از اتریوم میگیره. به همین دلیل کاربران میتونن از مزایای سرعت و هزینه کمتر بهره ببرن، بدون اینکه امنیت شبکه قربانی بشه.

این روزها آربیتروم به یکی از بزرگ ترین اکوسیستم های لایه دوم تبدیل شده و بسیاری از پروژه های مطرح حوزه آموزش دیفای، صرافی های غیرمتمرکز و پروتکل های وام دهی روی این شبکه فعالیت میکنن.

تاریخچه و تیم توسعه دهنده آربیتروم

پشت پروژه آربیتروم شرکتی به نام آفچین لبز (Offchain Labs) قرار داره؛ مجموعه ای که توسط سه پژوهشگر و استاد دانشگاه تاسیس شد و از همون ابتدا تمرکز خودش رو روی حل مشکلات مقیاس پذیری اتریوم گذاشت.

بنیان گذاران Offchain Labs شامل اد فلتن (Ed Felten)، استیون گلدفدر (Steven Goldfeder) و هری کالودنر (Harry Kalodner) هستن. این افراد سابقه فعالیت در حوزه علوم کامپیوتر، رمزنگاری و فناوری بلاکچین رو دارن و قبل از راه اندازی آربیتروم روی موضوعات مرتبط با امنیت و مقیاس پذیری شبکه های غیرمتمرکز تحقیق میکردن.

توسعه آربیتروم از سال ۲۰۱۸ شروع شد و توی سال های بعد به تدریج نسخه های آزمایشی و بعد نسخه اصلی شبکه در اختیار کاربران قرار گرفت. یکی از اهداف اصلی تیم توسعه دهنده این بود که راهکاری ارائه کنه که بدون نیاز به تغییرات گسترده در شبکه اتریوم، مشکل هزینه های بالا و ازدحام تراکنش ها رو کاهش بده.

اگه بخوایم چندتا از مهم ترین رویدادهای تاریخ آربیتروم رو نام ببریم، می تونیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• سال ۲۰۱۸: تاسیس شرکت Offchain Labs و آغاز توسعه فناوری آربیتروم
• سال ۲۰۲۱: راه اندازی شبکه Arbitrum One و شروع مهاجرت پروژه های دیفای به این اکوسیستم
• سال ۲۰۲۲: رشد چشمگیر ارزش قفل شده (TVL) و تبدیل شدن آربیتروم به یکی از بزرگ ترین راهکارهای لایه دوم اتریوم
• سال ۲۰۲۳: عرضه رسمی توکن  ARBو تشکیل Arbitrum DAO برای مشارکت کاربران در تصمیم گیری های شبکه
• سال ۲۰۲۴ و بعد از اون: توسعه اکوسیستم، افزایش تعداد پروژه های فعال و گسترش زیر ساخت های مرتبط با گیمینگ، دیفای و Web3

یکی از دلایل موفقیت آربیتروم اینه که توسعه دهندگان میتونن برنامه های مبتنی بر اتریوم رو تقریبا بدون تغییر روی این شبکه اجرا کنن. همین سازگاری بالا باعث شده بسیاری از پروژه هایی که در حوزه آموزش بلاکچین و توسعه قراردادهای هوشمند فعالیت دارن، آربیتروم رو به عنوان یکی از مهم ترین لایه های دوم اتریوم در نظر بگیرن.

در حال حاضر Offchain Labs همچنان نقش مهمی در توسعه این اکوسیستم داره؛ اما بخش قابل توجهی از تصمیم گیری های مرتبط با آینده پروژه از طریق DAO و دارندگان توکن ARB انجام میشه؛ موضوعی که به غیرمتمرکزتر شدن شبکه کمک کرده.

ویژگی ها و محدودیت های شبکه آربیتروم

محبوبیت بالای شبکه آربیتروم اتفاقی نیست! این پروژه تونسته بخشی از مهم ترین مشکلات اتریوم رو حل کنه و تجربه بهتری برای کاربران و توسعه دهندگان فراهم کنه. البته مثل هر فناوری دیگه ای، آربیتروم هم در کنار مزایا، محدودیت هایی داره که بهتره قبل از استفاده با اون ها آشنا باشید.

مهم ترین ویژگی های آربیتروم

• مقیاس پذیری بالا: آربیتروم بخش زیادی از پردازش تراکنش ها رو خارج از شبکه اصلی انجام میده و همین موضوع باعث افزایش ظرفیت شبکه میشه.
• کارمزد کمتر: یکی از اصلی ترین دلایل مهاجرت کاربران به آربیتروم، هزینه پایین تر تراکنش ها نسبت به اتریومه.
• سرعت پردازش بیشتر: تراکنش ها در مدت زمان کوتاه تری تایید میشن و کاربران تجربه روان تری در استفاده از برنامه های غیرمتمرکز دارن.
• سازگاری کامل با EVM: توسعه دهندگان میتونن قراردادهای هوشمند مبتنی بر اتریوم رو تقریبا بدون تغییر روی آربیتروم اجرا کنن.
• امنیت مبتنی بر اتریوم: برخلاف برخی بلاکچین های مستقل، آربیتروم امنیت خودش رو از شبکه اتریوم به ارث میبره.
• اکوسیستم گسترده دیفای: بسیاری از صرافی های غیرمتمرکز، پروتکل های وام دهی و پروژه های Web3 روی این شبکه فعالیت میکنن و همین موضوع باعث رشد سریع اکوسیستم شده.

بیشتر بخوانید: ماشین مجازی اتریوم (EVM) چیست و چه کاربردی دارد؟

محدودیت ها و چالش های آربیتروم

• وابستگی به اتریوم: عملکرد آربیتروم تا حد زیادی به وضعیت و امنیت اتریوم وابسته هست و به تنهایی یک شبکه مستقل محسوب نمیشه.
• تاخیر در برداشت دارایی ها: در بعضی موارد، انتقال دارایی از آربیتروم به اتریوم ممکنه چند روز زمان ببره که یکی از چالش های رایج راهکارهای Optimistic Rollup محسوب میشه.
• وجود برخی اجزای نیمه متمرکز: برای مثال Sequencer فعلی نقش مهمی در پردازش تراکنش ها داره و هنوز تمام بخش های شبکه به شکل کامل غیرمتمرکز نشدن.
• ریسک های فنی قراردادهای هوشمند: هرچند آربیتروم از امنیت بالایی برخورداره، اما پروژه های فعال روی این شبکه همچنان ممکنه باگ یا آسیب پذیری های مخصوص خودشون رو داشته باشن.

در مجموع، مزایای آربیتروم برای بسیاری از کاربران بیشتر از محدودیت های اون بوده و همین موضوع باعث شده این شبکه به یکی از مهم ترین راهکارهای لایه دوم اتریوم تبدیل بشه. به همین خاطر این روزها بسیاری از پروژه های مرتبط با آموزش اتریوم و توسعه اپلیکیشن های غیرمتمرکز از آربیتروم به عنوان یکی از گزینه های اصلی خودشون استفاده میکنن.

آربیتروم چگونه کار میکند؟

در نگاه اول ممکنه عملکرد آربیتروم پیچیده به نظر برسه، اما ایده اصلی اون کاملا سادست؛ انجام بخش زیادی از پردازش ها خارج از اتریوم و ارسال نتیجه نهایی به شبکه اصلی.

وقتی کاربری در شبکه آربیتروم یک تراکنش انجام میده، این تراکنش مستقیما روی اتریوم پردازش نمیشه. در عوض، ابتدا داخل لایه دوم ثبت و پردازش میشه و بعد تعداد زیادی از تراکنش ها در قالب یک بسته یا Rollup به اتریوم ارسال میشن.

به این فرآیند Optimistic Rollup گفته میشه. واژه  Optimisticبه این دلیل استفاده میشه که شبکه اول تراکنش ها رو معتبر فرض میکنه و فقط در صورت اعتراض یا دیدن خطا، فرآیند بررسی و اعتبارسنجی انجام میشه. همین رویکرد باعث افزایش سرعت و کاهش هزینه ها میشه.

به زبان ساده، به جای اینکه هزاران تراکنش به صورت جداگونه روی اتریوم ثبت بشن، آربیتروم اون ها رو جمع آوری میکنه و نتیجه نهایی رو روی شبکه اصلی قرار میده. این کار هم هزینه پردازش رو کاهش میده و هم باعث میشه شبکه اصلی کمتر شلوغ بشه.

در این ساختار، اتریوم همچنان نقش لایه امنیتی رو ایفا میکنه و داده های مهم در نهایت روی اون ذخیره میشن. به همین دلیل آربیتروم میتونه همزمان از امنیت اتریوم و مزایای یک راهکار مقیاس پذیر بهره ببره.

نکته مهم اینه که پیدا کردن و پردازش تراکنش ها در آربیتروم به صورت خودکار و به وسیله ی زیرساخت شبکه انجام میشه و کاربران عادی نیازی به درگیر شدن با جزئیات فنی ندارن. همین موضوع باعث شده خیلی از پروژه های فعال در حوزه آموزش ارز دیجیتال و بلاکچین و توسعه  dAppها به سمت این شبکه مهاجرت کنن.

بیشتر بخوانید: رول ‌آپ چیست و چگونه کار می کند؟

معماری و اجزای اصلی شبکه آربیتروم

عملکرد سریع و کم هزینه آربیتروم نتیجه همکاری چند بخش مختلف در معماری این شبکه هست. هر کدوم از این اجزا وظیفه خاصی دارن و در کنار هم باعث میشن تراکنش ها با سرعت بالا و هزینه کمتر پردازش بشن. چندتا از مهم ترین اجزای شبکه آربیتروم رو در ادامه آوردیم که با ساز و کار اون بهتر آشنا بشید.

• Rollup ها: رول آپ ها قلب تپنده آربیتروم محسوب میشن. این فناوری تعداد زیادی از تراکنش ها رو در یک بسته جمع آوری میکنه و فقط داده های ضروری رو به اتریوم ارسال میکنه. همین موضوع باعث کاهش چشمگیر هزینه های شبکه میشه.
• Sequencer: Sequencer مسئول دریافت، مرتب سازی و پردازش اولیه تراکنش هاست. این بخش باعث میشه کاربران تایید تراکنش های خودشون رو خیلی سریع تر از اتریوم دریافت کنن و تجربه کاربری بهتری داشته باشن.
• سیستم اعتبارسنجی: بعد از پردازش تراکنش ها، مکانیزم های اعتبارسنجی وارد عمل میشن تا در صورت وجود خطا یا تقلب، شبکه بتونه اون رو شناسایی و اصلاح کنه. این فرآیند امنیت شبکه رو حفظ میکنه.
• ارتباط با اتریوم: آربیتروم به صورت مستقل عمل نمیکنه و به طور مداوم با اتریوم در ارتباطه. داده های مهم و نهایی تراکنش ها روی اتریوم ذخیره میشن تا امنیت شبکه حفظ بشه و کاربران از مزایای هر دو لایه بهره ببرن.

در واقع ترکیب Rollup ها، Sequencer و زیرساخت امنیتی اتریوم باعث شده آربیتروم بدون قربانی کردن امنیت، مقیاس پذیری بالاتری نسبت به شبکه اصلی ارائه بده. همین ویژگی یکی از دلایل اصلی رشد سریع اکوسیستم این پروژه در سال های اخیر بوده.

اکوسیستم آربیتروم و پروژه های مهم آن

یکی از مهم ترین دلایل موفقیت شبکه آربیتروم، اکوسیستم گسترده و رو به رشد اون هست. در حال حاضر صدها پروژه در حوزه های دیفای، NFT، گیمینگ و Web3 روی این شبکه فعالیت میکنن و میلیاردها دلار سرمایه در پروتکل های مختلف آربیتروم جریان داره.

کارمزد پایین، سرعت بالا و سازگاری کامل با اتریوم باعث شده بسیاری از توسعه دهندگان ترجیح بدن محصولات خودشون رو روی آربیتروم راه اندازی کنن. همین موضوع به رشد سریع اکوسیستم این شبکه کمک کرده.

در بین پروژه های مطرح حوزه دیفای می تونیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• Uniswap: یکی از بزرگ ترین صرافی های غیرمتمرکز دنیاست که نسخه آربیتروم اون حجم معاملات قابل توجهی رو پردازش میکنه. کاربران میتونن انواع توکن ها رو با هزینه کمتر نسبت به اتریوم معامله کنن.
• GMX: GMX یکی از معروف ترین پروتکل های معاملات دائمی (Perpetual Trading) در آربیترومه. این پلتفرم به کاربران امکان معامله اهرمی روی ارزهای دیجیتال رو میده و نقش مهمی در رشد اکوسیستم آربیتروم داشته.
• Radiant Capital: پروتکلی برای وام دهی و وام گیری دارایی های دیجیتال که از چندین شبکه بلاکچینی پشتیبانی میکنه و یکی از پروژه های شناخته شده در اکوسیستم آربیتروم محسوب میشه.
• Camelot: یکی از صرافی های غیرمتمرکز بومی آربیتروم که به طور اختصاصی برای این اکوسیستم طراحی شده و امکانات متنوعی برای تامین نقدینگی ارائه میده.

از طرفی در بین پروژه های NFT و Web3 هم موارد قابل توجهی می بینیم. آربیتروم در حوزه NFT هم رشد خوبی داشته و بسیاری از مارکت پلیس ها (Marketplace) و پروژه های مبتنی بر دارایی های دیجیتال روی این شبکه فعال هستن. کارمزد پایین شبکه باعث شده خرید و فروش NFT برای کاربران مقرون به صرفه تر باشه.

در بین پروژه های گیمینگ نیز می تونیم موارد زیر رو پروژه های برجسته آربیتروم بدونیم:

• Treasure DAO: یکی از شناخته شده ترین پروژه های گیمینگ در آربیترومه که مجموعه ای از بازی ها و دارایی های دیجیتال رو در یک اکوسیستم واحد به هم متصل میکنه.
• The Beacon: یکی از پروژه های بازی بلاکچینی محبوب روی آربیتروم که از امکانات Web3 برای ایجاد تجربه ای متفاوت در بازی های آنلاین استفاده میکنه.

انواع شبکه های آربیتروم

اکوسیستم آربیتروم فقط به یک شبکه محدود نمیشه. تیم توسعه دهنده برای پاسخ به نیازهای مختلف کاربران و پروژه ها، چند نسخه از این زیرساخت رو ارائه کرده که هر کدوم ویژگی ها و کاربردهای خاص خودشون رو دارن. در حال حاضر دو شبکه اصلی آربیتروم یعنی Arbitrum One و Arbitrum Nova بیشترین استفاده رو در اکوسیستم این پروژه دارن.

آربیتروم وان  (Arbitrum One)

Arbitrum One مهم ترین و شناخته شده ترین شبکه در اکوسیستم آربیترومه. بیشتر پروژه های دیفای، صرافی های غیرمتمرکز، پروتکل های وام دهی و اپلیکیشن های Web3 روی این شبکه فعالیت میکنن. آربیتروم وان از فناوری Optimistic Rollup استفاده میکنه و هدف اصلی اون ارائه تراکنش های سریع تر و ارزون تر در کنار حفظ امنیت اتریومه.

مهم ترین ویژگی ها و مزایای Arbitrum One:

• کارمزد بسیار کمتر نسبت به اتریوم
• سازگاری کامل با ماشین مجازی اتریوم  (EVM)
• امنیت بالا با تکیه بر شبکه اتریوم
• پشتیبانی گسترده پروژه های دیفای
• نقدینگی و تعداد کاربران بیشتر نسبت به سایر شبکه های آربیتروم

به دلیل حضور پروژه هایی مثل Uniswap، GMX و Aave، آربیتروم وان به یکی از محبوب ترین شبکه های لایه دوم در حوزه دیفای تبدیل شده.

آربیتروم نوا  (Arbitrum Nova)

Arbitrum Nova نسخه ای از آربیترومه که برای کاربردهایی طراحی شده که به حجم بالای تراکنش و هزینه بسیار پایین نیاز دارن. در این شبکه از معماری متفاوتی به نام AnyTrust استفاده شده که باعث میشه هزینه تراکنش ها حتی از آربیتروم وان هم کمتر باشه. بنابراین پروژه های گیمینگ، شبکه های اجتماعی و اپلیکیشن هایی که تعداد زیادی تراکنش تولید میکنن، معمولا از آربیتروم نوا استفاده میکنن.

مهم ترین ویژگی ها و مزایای Arbitrum Nova:

• هزینه تراکنش بسیار پایین
• مناسب برای بازی های بلاکچینی
• کاربرد گسترده در پروژه های  SocialFi
• سرعت پردازش بالا
• تجربه کاربری روان برای اپلیکیشن های پرترافیک

هرچند آربیتروم نوا برای بعضی کاربردها گزینه بسیار مناسبی محسوب میشه، اما از نظر حجم سرمایه و تعداد پروتکل های دیفای هنوز به اندازه آربیتروم وان محبوب نیست.

مقایسه آربیتروم وان و آربیتروم نوا

در مجموع اگه قصد استفاده از پروتکل های دیفای یا سرمایه گذاری در اکوسیستم آربیتروم رو دارید، Arbitrum One انتخاب رایج تری هست. اما برای بازی های بلاکچینی و اپلیکیشن های اجتماعی، Arbitrum Nova میتونه گزینه مناسب تری باشه.

توکن ARB چیست؟

توکن ARB ارز بومی اکوسیستم آربیترومه که در سال ۲۰۲۳ به صورت رسمی معرفی شد. برخلاف تصور یک سری کاربران، این توکن برای پرداخت کارمزد شبکه طراحی نشده و نقش اصلی اون مشارکت در مدیریت و حاکمیت اکوسیستم آربیترومه.

با راه اندازی Arbitrum DAO، دارندگان توکن  ARBاین امکان رو پیدا کردن که درباره تصمیمات مهم شبکه رای بدن و در تعیین مسیر آینده پروژه نقش داشته باشن. به عبارت ساده تر، ARB ابزاری برای مدیریت غیرمتمرکز شبکه محسوب میشه.

عرضه این توکن یکی از مهم ترین رویدادهای تاریخ آربیتروم بود و باعث شد جامعه کاربران نقش پررنگ تری در توسعه پروژه ایفا کنن. این روزها ARB یکی از شناخته شده ترین توکن های حوزه لایه دوم اتریوم به شمار میره و بخش مهمی از اکوسیستم شبکه  Arbitrumرو تشکیل میده.

کاربردهای اصلی توکن  ARB

برخلاف بسیاری از ارزهای دیجیتال که برای پرداخت کارمزد یا اجرای تراکنش ها استفاده میشن، توکن  ARBبیشتر نقش مدیریتی و حاکمیتی در اکوسیستم آربیتروم داره. این توکن به کاربران اجازه میده در آینده شبکه مشارکت داشته باشن و درباره تصمیمات مهم رای بدن.

مهم ترین کاربردهای توکن ARB عبارت اند از:

• مشارکت در حاکمیت شبکه (Governance): اصلی ترین کاربرد ARB مشارکت در فرآیند حاکمیت غیرمتمرکز شبکه هست. دارندگان این توکن میتونن درباره پیشنهادهای مختلف مربوط به توسعه آربیتروم رای گیری کنن و در تصمیمات مهم نقش داشته باشن.
• رای گیری در پروپوزال ها: هر زمان که پیشنهادی برای تغییر یا بهبود شبکه ارائه بشه، دارندگان ARB میتونن نظر خودشون رو اعلام کنن. وزن رای هر کاربر معمولا بر اساس تعداد توکن هایی که در اختیار داره تعیین میشه.
• مشارکت در Arbitrum DAO: آربیتروم از طریق یک سازمان خودگردان غیرمتمرکز یا DAO مدیریت میشه. DAO به کاربران اجازه میده بدون نیاز به یک نهاد مرکزی، درباره مسیر آینده پروژه تصمیم گیری کنن. توکن ARB ابزار اصلی مشارکت در این ساختار محسوب میشه.

بیشتر بخوانید: دائو (DAO) چیست؟ معرفی سازمان خودگردان غیرمتمرکز و ارزهای دیجیتال آن

• نقش در توسعه پروتکل: بخشی از تصمیمات مربوط به توسعه زیرساخت، تخصیص بودجه ها، حمایت از پروژه های جدید و گسترش اکوسیستم توسط جامعه دارندگان ARB انجام میشه. به همین دلیل این توکن نقش مهمی در رشد بلندمدت پروژه داره.
• تخصیص منابع مالی اکوسیستم: جامعه آربیتروم میتونه درباره نحوه استفاده از خزانه پروژه، حمایت از توسعه دهندگان و تامین بودجه طرح های جدید تصمیم بگیره. این موضوع یکی از مهم ترین مزایای مدل حاکمیت غیرمتمرکز محسوب میشه.
• افزایش مشارکت کاربران: دارندگان ARB فقط سرمایه گذار نیستن؛ بلکه بخشی از فرآیند تصمیم گیری شبکه هم محسوب میشن. این ویژگی باعث شده جامعه آربیتروم در توسعه اکوسیستم نقش فعالی داشته باشه.

در مجموع، ارزش توکن  ARBفقط به نوسانات قیمتی محدود نمیشه. این دارایی نقش مهمی در اداره و آینده شبکه آربیتروم داره و یکی از ابزارهای اصلی حاکمیت غیرمتمرکز در این اکوسیستم محسوب میشه.

توکنومیک توکن  ARB

برای بررسی آینده و پتانسیل یک پروژه، فقط شناخت فناوری اون کافی نیست؛ بلکه باید ساختار اقتصادی توکن هم بررسی بشه. توکنومیک یا اقتصاد توکن مشخص میکنه یک دارایی دیجیتال چطور توزیع شده، چه میزان عرضه داره و در آینده چه مقدار از توکن ها وارد بازار میشن.

عرضه کل توکن ARB برابر با ۱۰ میلیارد واحد در نظر گرفته شده. این توکن ها بین بخش های مختلف اکوسیستم از جمله جامعه کاربران، خزانه DAO، تیم توسعه دهنده و سرمایه گذاران اولیه توزیع شدن.

توزیع کلی ARB به شکل زیر انجام شده:

1. بخشی برای جامعه و ایردراپ کاربران
2. سهم خزانه  Arbitrum DAO
3. سهم تیم Offchain Labs و توسعه دهندگان
4. سهم سرمایه گذاران اولیه پروژه

یکی از نکات مهم درباره توکنومیک ARB، برنامه آزاد سازی تدریجی توکن هاست. این موضوع باعث میشه همه توکن ها به صورت یکجا وارد بازار نشن و فشار فروش ناگهانی کاهش پیدا کنه.

سرمایه گذاران هنگام بررسی ARB باید علاوه بر فناوری پروژه، به زمان بندی آزادسازی توکن ها هم توجه کنن. افزایش عرضه در بعضی بازه های زمانی میتونه روی قیمت تاثیر بذاره و نوسانات بازار رو افزایش بده.

از طرفی رشد اکوسیستم آربیتروم، افزایش تعداد کاربران و گسترش کاربردهای شبکه میتونه تقاضا برای این توکن رو تقویت کنه. به همین دلیل تحلیل توکنومیک در کنار بررسی وضعیت فنی پروژه اهمیت زیادی داره.

نحوه خرید و نگهداری توکن  ARB

خرید توکن  ARBکار پیچیده ای نیست و کاربران میتونن از طریق صرافی های متمرکز یا غیرمتمرکز به این دارایی دسترسی پیدا کنن. البته قبل از خرید، بهتره با نحوه نگهداری امن توکن ها هم آشنا باشید تا ریسک از دست رفتن دارایی کاهش پیدا کنه. در کریپتونگار آموزش تمام این موارد اومده تا مسیر شما رو برای یادگیری هموارتر کنه.

خرید ARB از صرافی های متمرکز

ساده ترین روش خرید ARB استفاده از صرافی های متمرکز (CEX) هست. بسیاری از صرافی های بزرگ بین المللی این توکن رو در فهرست معاملات خودشون قرار دادن. مراحل کلی خرید ARB از صرافی های متمرکز:

1. ایجاد حساب کاربری در صرافی
2. تکمیل مراحل احراز هویت (در صورت نیاز)
3. واریز سرمایه به حساب
4. جستجوی جفت ارز  ARB
5. ثبت سفارش خرید
6. انتقال توکن ها به کیف پول شخصی برای امنیت بیشتر

نکته مهم اینه که نگهداری بلند مدت دارایی در صرافی همیشه با ریسک همراهه. به همین دلیل بسیاری از کاربران پس از خرید، توکن های خودشون رو به کیف پول شخصی منتقل میکنن. اگه در این زمینه تجربه کافی ندارید، مطالعه مطالب مربوط به آموزش کیف پول ارز دیجیتال میتونه مفید باشه.

خرید ARB از صرافی های غیرمتمرکز

روش دوم خرید ARB استفاده از صرافی های غیرمتمرکز یا  DEXهاست. در این روش نیازی به ایجاد حساب کاربری یا احراز هویت وجود نداره و کاربران مستقیما از طریق کیف پول خودشون معامله انجام میدن. مراحل خرید ARB از صرافی های غیرمتمرکز:

1. نصب و راه اندازی کیف پولی مانند  MetaMask
2. اتصال کیف پول به شبکه آربیتروم
3. شارژ کیف پول با ETH یا استیبل کوین
4. اتصال به صرافی غیرمتمرکز مانند Uniswap یا  Camelot
5. انتخاب جفت معاملاتی موردنظر
6. انجام عملیات Swap و دریافت  ARB

نکات امنیتی که هنگام خرید از  DEXباید به اون توجه کنید، شامل موارد زیر هست:

• فقط از وب سایت رسمی صرافی ها استفاده کنید.
• قبل از تایید تراکنش، آدرس قرارداد توکن رو بررسی کنید.
• مراقب سایت های جعلی و حملات فیشینگ باشید.
• مجوزهای دسترسی (Token Approval) رو به صورت دوره ای بررسی کنید.
• از کیف پول های معتبر و به روز استفاده کنید.

در مجموع، صرافی های متمرکز برای کاربران تازه کار گزینه ساده تری هستن، اما کاربران حرفه ای تر معمولا برای تعامل مستقیم با اکوسیستم آربیتروم از صرافی های غیرمتمرکز استفاده میکنن.

بیشتر بخوانید: مقایسه کیف پول متمرکز و غیرمتمرکز - کدام برای شما بهتر است؟

بهترین کیف پول ها برای استفاده از شبکه آربیتروم

برای استفاده از شبکه آربیتروم و مدیریت توکن ARB، انتخاب یک کیف پول مناسب اهمیت زیادی داره. خوشبختانه اکثر کیف پول های مطرح حوزه اتریوم از آربیتروم پشتیبانی میکنن و کاربران میتونن به راحتی دارایی های خودشون رو مدیریت کنن.

MetaMask

متامسک بدون شک یکی از محبوب ترین کیف پول های اکوسیستم اتریوم و آربیترومه. این کیف پول به کاربران اجازه میده شبکه آربیتروم رو به صورت دستی یا خودکار اضافه کنن و به انواع برنامه های غیرمتمرکز متصل بشن.

مزایای متامسک:

• پشتیبانی کامل از شبکه  Arbitrum
• اتصال آسان به پروتکل های دیفای
• مدیریت توکن های  ERC-20
• دسترسی از طریق افزونه مرورگر و اپلیکیشن موبایل

Trust Wallet

تراست ولت یکی از ساده ترین گزینه ها برای کاربران موبایله. این کیف پول از هزاران دارایی دیجیتال پشتیبانی میکنه و امکان مدیریت دارایی های آربیتروم رو هم در اختیار کاربران قرار میده.

مزایای تراست ولت:

• رابط کاربری ساده
• مناسب کاربران مبتدی
• پشتیبانی از چندین بلاکچین
• دسترسی به برخی  dAppها از طریق مرورگر داخلی

Rabby Wallet

Rabby Wallet یکی از کیف پول های تخصصی حوزه دیفای محسوب میشه که به طور ویژه برای شبکه های سازگار با EVM طراحی شده.

مزایای ربی ولت:

• تشخیص خودکار شبکه ها
• نمایش هشدارهای امنیتی قبل از امضای تراکنش
• پشتیبانی قوی از آربیتروم و سایر شبکه های  EVM
• تجربه کاربری مناسب برای کاربران حرفه ای

Ledger

لجر یکی از معروف ترین کیف پول های سخت افزاری دنیاست و برای افرادی که سرمایه قابل توجهی نگهداری میکنن، گزینه ای بسیار امن محسوب میشه.

مزایای لجر:

• ذخیره سازی آفلاین کلید خصوصی
• امنیت بسیار بالا
• امکان اتصال به  MetaMask
• محافظت در برابر بسیاری از حملات آنلاین

Coinbase Wallet

کوین بیس ولت با وجود اینکه از صرافی کوین بیس مستقل عمل میکنه، یکی از کیف پول های محبوب برای استفاده از اکوسیستم آربیتروم محسوب میشه.

مزایای کوین بیس ولت:

• رابط کاربری ساده
• پشتیبانی از  dAppهای مختلف
• مدیریت دارایی های مبتنی بر  EVM
• مناسب کاربران تازه کار و نیمه حرفه ای

انتخاب بهترین کیف پول به نیاز شما بستگی داره. برای استفاده روزمره معمولا MetaMask و Trust Wallet گزینه های مناسبی هستن، اما برای نگهداری بلند مدت دارایی های ارزشمند، استفاده از Ledger امنیت بیشتری فراهم میکنه.

آینده شبکه آربیتروم

آربیتروم در مدت کوتاهی تونسته خودش رو به یکی از مهم ترین راهکارهای لایه دوم اتریوم تبدیل کنه. رشد سریع تعداد کاربران، افزایش ارزش قفل شده (TVL)، ورود پروژه های بزرگ دیفای و توسعه مداوم زیرساخت ها نشون میده که این شبکه جایگاه مهمی در آینده اکوسیستم اتریوم خواهد داشت.

یکی از مهم ترین عواملی که میتونه به رشد شبکه آربیتروم کمک کنه، افزایش تقاضا برای راهکارهای مقیاس پذیری اتریومه. هرچه استفاده از برنامه های غیرمتمرکز بیشتر بشه، نیاز به شبکه هایی که هزینه کمتر و سرعت بالاتری ارائه میدن هم افزایش پیدا میکنه و آربیتروم یکی از اصلی ترین گزینه ها در این زمینه محسوب میشه.

از طرفی، توسعه اکوسیستم دیفای، گیمینگ، NFT و Web3 روی آربیتروم همچنان ادامه داره و پروژه های جدیدی به این شبکه اضافه میشن. همچنین توسعه Arbitrum DAO و نقش پررنگ تر دارندگان توکن  ARBدر مدیریت شبکه میتونه به غیر متمرکزتر شدن اکوسیستم کمک کنه.

البته نباید فراموش کرد که آربیتروم در بازاری رقابتی فعالیت میکنه و پروژه هایی مانند Optimism، Base، zkSync و Starknet هم برای جذب کاربران و توسعه دهندگان تلاش میکنن. به همین دلیل موفقیت آینده این شبکه به عواملی مثل نوآوری، رشد اکوسیستم و حفظ مزیت رقابتی بستگی خواهد داشت.

در مجموع، بسیاری از کارشناسان آربیتروم رو یکی از مهم ترین پروژه های لایه دوم اتریوم میدونن، اما مثل هر پروژه بلاکچینی دیگه ای، هیچ پیش بینی قطعی درباره قیمت یا عملکرد آینده اون وجود نداره و کاربران باید قبل از هر تصمیم سرمایه گذاری تحقیقات کافی انجام بدن.

جمع بندی

شبکه آربیتروم یکی از موفق ترین راهکارهای لایه دوم اتریومه که با هدف کاهش کارمزدها و افزایش سرعت تراکنش ها توسعه پیدا کرده. این شبکه با استفاده از فناوری رول آپ، بخش زیادی از پردازش ها رو خارج از اتریوم انجام میده و در عین حال از امنیت شبکه اصلی بهره میبره. همچنین توکن  ARBنقش مهمی در حاکمیت و مدیریت اکوسیستم آربیتروم داره. با توجه به رشد مداوم پروژه ها و کاربران این شبکه، آربیتروم به یکی از نقش های اصلی دنیای بلاکچین تبدیل شده.