بهترین ابزارهای تحلیل بازار ارز دیجیتال؛ معرفی ۶ پلتفرم برتر

ابزارهای تحلیل ارز دیجیتال برای بررسی بخش های مختلف بازار استفاده میشن و هر کدوم داده های متفاوتی در اختیار کاربر میذارن. بعضی ابزارها اطلاعات قیمت، حجم و ارزش بازار رو ارائه میدن و بعضی دیگه برای بررسی نمودار، بازار مشتقات، داده های آنچین یا وضعیت پروژه ها کاربرد دارن. ترکیب این داده ها میتونه دید کامل تری از شرایط یک دارایی ایجاد کنه، اما اختلاف منابع، روش جمع آوری داده ها و وجود اطلاعات ناقص یا غیرعادی هم باید در نظر گرفته بشه. انتخاب ابزار مناسب در نهایت به نوع تحلیل و داده ای که دنبال میکنید بستگی داره.

وقتی بخوایم بازار ارز دیجیتال رو بررسی کنیم، معمولا اولین چیزی که میبینیم قیمت، نمودار و حجم معاملاته. پشت همین داده های ساده، اطلاعات مختلفی وجود داره که میتونه وضعیت بازار، رفتار معامله گرها و جریان سرمایه رو بهتر نشون بده. بهترین ابزارهای تحلیل بازار ارز دیجیتال برای بررسی همین داده ها استفاده میشن.

به زبان خیلی ساده، هر ابزار بخشی از اطلاعات بازار رو در اختیارمون میذاره و روش متفاوتی برای بررسی داده ها داره. در این مقاله از آموزش ارز دیجیتال در این مطلب از کریپتونگار، بهترین ابزارهای تحلیل بازار ارز دیجیتال رو بررسی میکنیم و میبینیم هر کدوم چه داده هایی ارائه میدن و چطور میشه از اونها در کنار هم برای تحلیل دقیق‌تر بازار استفاده کرد.

برای دیدن فایل تصویری این مقاله روی ویدیو زیر کلیک کنید.

برای تحلیل بازار ارز دیجیتال به چه داده هایی نیاز داریم؟

برای انتخاب بهترین ابزارهای تحلیل بازار ارز دیجیتال اول باید مشخص بشه چه داده هایی برای بررسی بازار نیاز هست. این داده ها در چند گروه اصلی قرار میگیرن:

• قیمت و حجم معاملات: قیمت، حجم، ارزش بازار و نقدینگی، دید اولیه ای از وضعیت یک ارز میدن.
• داده های نموداری: قیمت باز و بسته شدن، بالاترین و پایین ترین قیمت و حجم، پایه تحلیل تکنیکال هستن. با این داده ها میشه روند، محدوده های مهم قیمت و مومنتوم رو بررسی کرد.
• داده های بازار مشتقات: اوپن اینترست، حجم معاملات، فاندینگ ریت و لیکوییدیشن برای بررسی وضعیت قراردادهای آتی کاربرد دارن.
• داده های آنچین: فعالیت آدرس ها، جریان ورود و خروج دارایی و وضعیت شبکه، اطلاعات بیشتری درباره رفتار کاربران و سرمایه ارائه میدن.
• داده های چند منبع: بهتره قیمت و حجم از چند منبع مستقل بررسی بشن. اختلاف نقدینگی یا حجم غیرواقعی بعضی بازارها میتونه نتیجه بررسی رو تغییر بده.

پس ابزار تحلیل ارز دیجیتال باید بر اساس نوع داده مورد نیاز انتخاب بشه. برای آشنایی بیشتر با روش بررسی این داده ها، آشنایی بیشتر با تحلیل بازار ارز دیجیتال میتونه دید بهتری ایجاد کنه.

سایت های مناسب بررسی قیمت و وضعیت کلی بازار

برای بررسی وضعیت کلی بازار، ابزار باید داده های چند بازار رو جمع آوری و اعتبارسنجی کنه. CoinMarketCap و CoinGecko برای مشاهده قیمت، حجم و ارزش بازار کاربرد دارن و هر کدوم روش مشخصی برای پردازش داده ها دارن. اگر دنبال بهترین سایت تحلیل ارز دیجیتال هستید، بهتره علاوه بر قیمت، نحوه جمع آوری و اعتبارسنجی داده ها رو هم در نظر بگیرید.

کوین مارکت کپ (CoinMarketCap)

CoinMarketCap یکی از منابع شناخته شده برای بررسی اطلاعات پایه بازار محسوب میشه. این پلتفرم داده هایی مثل قیمت، حجم معاملات، ارزش بازار، عرضه در گردش و بازارهای معاملاتی رو از منابع مختلف جمع آوری میکنه. قیمت نمایش داده شده برای یک دارایی، مربوط به یک صرافی خاص نیست. CoinMarketCap قیمت جفت های معاملاتی مختلف رو با توجه به حجم معاملات تجمیع میکنه. بازارهایی که سهم بیشتری از حجم داشته باشن، تاثیر بیشتری روی قیمت نهایی دارن. 

این پلتفرم بعضی داده های غیرعادی رو هم از محاسبات کنار میذاره. برای مثال، اگر قیمت یک جفت معاملاتی اختلاف زیادی با بازار داشته باشه، ممکنه در محاسبه نهایی لحاظ نشه. بنابراین CoinMarketCap بیشتر برای بررسی تصویر کلی بازار کاربرد داره و برای تصمیم معاملاتی بهتره داده ها با منابع دیگه هم مقایسه بشن.

کوین گکو (CoinGecko)

CoinGecko هم یکی از پلتفرم های مهم برای بررسی اطلاعات بازار ارز دیجیتاله. قیمت، حجم معاملات، نقدینگی، ارزش بازار و عرضه در گردش از داده هایی هستن که برای هر دارایی نمایش داده میشن. این اطلاعات از صرافی ها و بازارهای مختلف جمع آوری میشن. CoinGecko برای محاسبه قیمت، داده های جفت های معاملاتی مختلف رو بررسی میکنه. داده های پرت و غیرعادی قبل از محاسبه قیمت نهایی فیلتر میشن. این پلتفرم از روش VWAP برای تجمیع قیمت بازارهای مختلف استفاده میکنه

یکی از قابلیت های مهم کوین گکو سیستم امتیاز دهی (Trust Score) هست. این شاخص عواملی مثل نقدینگی، عمق دفتر سفارش، اسپرد و فعالیت معاملاتی رو بررسی میکنه. کاربر میتونه هنگام مقایسه صرافی ها و جفت های معاملاتی، کیفیت بازار رو هم در نظر بگیره.

بیشتر بخوانید: بررسی وبسایت CoinGecko: مزایا، معایب و همه چیز در این بین

بهترین ابزارهای تحلیل نمودار قیمت

بعد از بررسی وضعیت کلی بازار، نوبت به بررسی رفتار قیمت میرسه. در این مرحله، نمودارهای کندلی، اندیکاتورها، حجم معاملات و محدوده های حمایت و مقاومت کاربرد بیشتری دارن. یک ابزار تحلیل ارز دیجیتال باید امکان بررسی تایم فریم های مختلف و استفاده از ابزارهای تکنیکال رو فراهم کنه. TradingView و GoCharting هر دو این امکانات رو دارن، ولی تمرکز یکسانی ندارن. برای استفاده بهتر از این ابزارها، آشنایی با آموزش ترید ارز دیجیتال هم میتونه کمک کننده باشه.

تریدینگ ویو (TradingView)

TradingView یکی از پلتفرم های پرکاربرد برای تحلیل نموداره. این سرویس اندیکاتورهای داخلی، ابزارهای ترسیم، تایم فریم های مختلف و داده های بازارهای گوناگون رو ارائه میکنه. ساخت اندیکاتور و استراتژی اختصاصی با Pine Script هم در این پلتفرم امکان پذیره. برای تحلیل ارز دیجیتال میشه از ابزارهایی مثل RSI، میانگین های متحرک و Volume Profile استفاده کرد. قابلیت Alert هم به کاربر اجازه میده برای رسیدن قیمت به یک سطح مشخص یا ایجاد شرایط خاص، هشدار تنظیم کنه. TradingView قابلیت باز پخش نمودار (Bar Replay) رو هم داره. با این ابزار میشه رفتار گذشته نمودار رو بازسازی کرد و یک روش معاملاتی رو روی داده های تاریخی تمرین کرد.

بیشتر بخوانید: تریدینگ ویو چیست؟ روش کار با تریدینگ ویو

گوچارتینگ (GoCharting)

GoCharting بیشتر روی تحلیل تکنیکال، حجم و جریان سفارشات (Order Flow) تمرکز داره. ابزارهایی مثل Footprint ،Volume Profile ،Market Profile و VWAP برای بررسی توزیع حجم و فعالیت سفارش ها در سطوح مختلف قیمت استفاده میشن. Footprint جزئیات معاملات انجام شده در محدوده های مختلف قیمت رو نشون میده. Volume Profile هم مشخص میکنه حجم معاملات بیشتر در چه قیمت هایی متمرکز بوده. این داده ها رو میشه در کنار ساختار قیمت بررسی کرد. GoCharting امکان ساخت ابزار و استراتژی اختصاصی با Lipi Script رو هم داره. این قابلیت ها برای معامله گرهایی کاربردی هستن که تمرکز بیشتری روی Order Flow و داده های حجم دارن. برای معامله گرهایی که به دنبال ابزارهای متنوع برای بررسی نمودار و تصمیم گیری سریع تر هستن، آشنایی با بهترین ابزارهای معاملاتی روزانه برای تریدرها هم میتونه مفید باشه.

ابزارهای مناسب تحلیل بازار مشتقات 

بازار مشتقات داده هایی مثل اوپن اینترست، فاندینگ ریت، حجم قراردادها و لیکوییدیشن رو در اختیار معامله گر میذاره. این داده ها وقتی کنار قیمت و حجم بررسی بشن، تصویر کامل تری از وضعیت معاملات ارائه میدن. برای انتخاب بهترین ابزارهای تحلیل بازار ارز دیجیتال در این بخش، پوشش چند صرافی و نحوه ارائه داده اهمیت داره. CoinGlass و Coinalyze دو ابزار کاربردی برای بررسی بازار مشتقات هستن.

کوین گلس (CoinGlass)

CoinGlass داده های بازار مشتقات رو از صرافی های مختلف جمع آوری میکنه و امکان بررسی وضعیت معاملات و پوزیشن های اهرمی رو فراهم میکنه.

• اوپن اینترست: بررسی تعداد قراردادهای باز و تغییرات اون در بازار.
• فاندینگ ریت: بررسی وضعیت پرداخت های دوره ای بین پوزیشن های لانگ و شورت.
• لیکوییدیشن: مشاهده حجم و وضعیت پوزیشن های لیکوییدشده.
• نسبت لانگ به شورت: بررسی وضعیت پوزیشن های خرید و فروش.
• قراردادهای آپشن: دسترسی به بخشی از داده های بازار آپشن.
• Liquidation Heatmap: بررسی محدوده هایی که احتمال تجمع پوزیشن های اهرمی در اون ها بیشتره.

این داده ها به تنهایی سیگنال قطعی برای حرکت قیمت نیستن و بهتره همراه با قیمت و حجم بررسی بشن. طبق گزارش نیمه اول 2026 CoinGlass، حجم معاملات مشتقات در این دوره به 35.08 تریلیون دلار رسید و میانگین روزانه اوپن اینترست 112.7 میلیارد دلار بود. در 25 سپتامبر 2026 هم CoinMarketCap خرید CoinGlass رو اعلام کرد. CoinGlass همچنان با برند خودش فعالیت میکنه و وبسایت، ابزارهای رایگان، API و قیمت گذاری اون تغییر نکرده.

کوینالایز (Coinalyze)

Coinalyze روی داده های بازار آتی و قراردادهای پرپچوال تمرکز داره و امکان مقایسه چند شاخص بازار رو در نمودارهای جداگانه فراهم میکنه.

• اوپن اینترست: بررسی تغییرات پوزیشن های باز.
• فاندینگ ریت: مشاهده وضعیت فاندینگ در قراردادهای پرپچوال.
• لیکوییدیشن: بررسی حجم پوزیشن های لیکوییدشده.
• نسبت لانگ به شورت: مقایسه وضعیت پوزیشن های خرید و فروش.
• Basis: بررسی اختلاف قیمت قراردادهای مشتقه با بازار اسپات.
• نمودارهای مقایسه ای: بررسی قیمت در کنار اوپن اینترست، فاندینگ یا سایر داده ها.

Coinalyze برای معامله گرهایی مناسبه که میخوان تغییرات پوزیشن های باز رو در چند صرافی دنبال کنن. استفاده همزمان از Coinalyze و CoinGlass هم میتونه اختلاف پوشش صرافی ها یا نحوه نمایش داده ها رو مشخص تر کنه.

برای تحلیل داده های آن چین کدام ابزارها کاربرد دارند؟

داده های آن چین اطلاعاتی درباره فعالیت شبکه، رفتار کیف پول ها و جریان دارایی ها ارائه میدن. این داده ها در کنار قیمت و حجم میتونن دید دقیق تری از وضعیت یک شبکه یا دارایی ایجاد کنن. برای تفسیر بهتر این اطلاعات، آشنایی با آموزش سرمایه گذاری در ارز دیجیتال هم میتونه مفید باشه.

گلس نود (Glassnode)

Glassnode داده های آن چین و بازار دارایی های دیجیتال رو در یک پلتفرم ارائه میکنه و امکان بررسی طیف گسترده ای از شاخص ها رو در اختیار کاربر میذاره.

• شاخص های شبکه: آدرس های فعال، تعداد تراکنش ها، هش ریت و سختی شبکه.
• داده های عرضه: بررسی عرضه در گردش و سایر شاخص های مرتبط با دارایی.
• داده های بازار: دسترسی به داده های اسپات، معاملات آتی، آپشن ها و برخی داده های مالی، بسته به پلن.
• Studio: ساخت نمودارهای سفارشی و مقایسه چند متریک.
• رفتار هولدرها: بررسی موجودی صرافی ها، سود و زیان تحقق یافته و فعالیت شبکه.

Glassnode بیشتر برای کاربری مناسبه که میخواد چند شاخص آنچین و بازار رو همزمان بررسی و مقایسه کنه.

کریپتوکوانت (CryptoQuant)

CryptoQuant تمرکز زیادی روی داده های آنچین و جریان دارایی ها داره و اطلاعات مربوط به بیت کوین، اتریوم، استیبل کوین ها و تعدادی از توکن ها رو ارائه میکنه.

• جریان صرافی ها: بررسی Exchange Inflow و Exchange Outflow.
• فعالیت ماینرها: بررسی داده های مرتبط با رفتار ماینرها.
• شاخص های شبکه: مشاهده متریک های مختلف مربوط به فعالیت بلاکچین.
• جریان دارایی ها: بررسی حرکت دارایی ها بین بخش های مختلف بازار.
• API: دسترسی برنامه نویسی به داده های پلتفرم.

طبق اطلاعات فعلی CryptoQuant، بیش از ۲۰۰ متریک آنچین برای بیش از ۴۹۰ دارایی در دسترسه و داده ها میتونن در سطح روزانه یا حتی هر بلاک ارائه بشن.

دون (Dune)

Dune برای کاربرانی ساخته شده که میخوان داده های بلاکچین رو خودشون جستجو و تحلیل کنن. این پلتفرم امکان ساخت کوئری با DuneSQL و تبدیل نتایج به داشبوردهای قابل مشاهده رو فراهم میکنه.

• داده های بلاکچین: جستجو و بررسی داده های خام و ساختاریافته.
• DuneSQL: استخراج داده های مورد نیاز با کوئری های اختصاصی.
• فعالیت پروتکل ها: بررسی تراکنش ها، آدرس های فعال و عملکرد پروژه ها.
• داده های دیفای: بررسی حجم DEX، استیبل کوین ها، TVL و بریج ها.
• قراردادهای هوشمند: تحلیل داده های مرتبط با قراردادهای ثبت شده روی شبکه.
• API: استفاده از داده ها در ابزارهای تحلیلی دیگر.

مزیت اصلی Dune اینه که کاربر میتونه به جای تکیه بر شاخص های آماده، داده مورد نیاز خودش رو استخراج و تحلیل کنه. آشنایی با SQL هم امکان ساخت داشبوردهای اختصاصی و بررسی عمیق تر پروژه ها رو فراهم میکنه.

بیشتر بخوانید: بهترین سایت های آموزش تحلیل آنچین

ابزارهای بررسی وضعیت پروژه ها

قیمت توکن به تنهایی برای شناخت یک پروژه کافی نیست. برای بررسی دقیق تر، باید عملکرد پروتکل، میزان استفاده، TVL، درآمد، نقدینگی و فعالیت بازار رو هم دید. ابزارهایی مثل Messari ،DefiLlama و DEX Screener برای همین مرحله کاربرد دارن.

مساری (Messari)

Messari بیشتر روی اطلاعات پروژه، پروتکل و بازار تمرکز داره و برای تحقیق اولیه درباره یک دارایی کاربردیه.

• پروفایل دارایی ها: بررسی اطلاعات و متریک های مربوط به پروژه و توکن.
• توکنومیک: بررسی عرضه و برنامه آزادسازی توکن ها.
  
• Governance: دسترسی به اطلاعات مربوط به حاکمیت پروژه.
• گزارش های تحقیقاتی: بررسی پروژه ها و بخش های مختلف بازار.
• API: دسترسی به داده های ساختاریافته مربوط به دارایی، بازار، اخبار و Token Unlocks.

Messari بیشتر برای تحقیق بنیادی و مقایسه پروژه ها کاربرد داره. با استفاده از اون میشه قبل از بررسی نمودار قیمت، اطلاعات بیشتری درباره ساختار و وضعیت یک پروژه به دست آورد.

دیفای لاما (DefiLlama)

DefiLlama برای بررسی پروژه های DeFi و وضعیت اکوسیستم های بلاکچینی کاربرد داره و مجموعه ای از شاخص های اقتصادی پروتکل ها رو پوشش میده.

• TVL: بررسی ارزش دارایی های قفل شده در پروتکل ها.
• حجم معاملات DEX: مشاهده حجم معاملات صرافی های غیرمتمرکز.
• Fees و Revenue: بررسی کارمزدها و درآمد پروتکل ها.
• Stablecoins: بررسی وضعیت و حجم استیبل کوین ها.
• Yields: مشاهده بازدهی های ارائه شده در بخش های مختلف DeFi.
• Perpetuals: بررسی حجم معاملات بازار پرپچوال.
• Chains: مقایسه وضعیت و فعالیت زنجیره های مختلف.

DefiLlama بیشتر برای مقایسه عملکرد پروتکل ها و بررسی وضعیت اقتصادی اکوسیستم DeFi کاربرد داره. تغییرات TVL، حجم، کارمزد و درآمد رو هم میشه در بازه های مختلف کنار هم بررسی کرد. اگر میخواید این شاخص ها و نحوه فعالیت پروتکل های غیرمتمرکز رو بهتر بشناسید، مطالعه آموزش دیفای میتونه در درک بهتر داده های این بخش کمک کنه.

دکس اسکرینر (DEX Screener)

DEX Screener روی توکن ها و جفت های معاملاتی در صرافی های غیرمتمرکز تمرکز داره. این ابزار برای بررسی سریع فعالیت یک توکن یا جفت معاملاتی کاربردیه.

• اطلاعات بازار: قیمت، تغییرات قیمت، حجم، تعداد معاملات و نقدینگی.
• ارزش گذاری: نمایش Market Cap و FDV.
• New Pairs: پیدا کردن جفت های معاملاتی جدید.
• فیلترها: جستجو بر اساس قیمت، سن جفت، تعداد تراکنش ها، حجم و نقدینگی.
• Gainers & Losers: بررسی جفت های دارای بیشترین رشد یا افت.
• Watchlist و Alerts: دنبال کردن جفت های موردنظر و تنظیم هشدار.

DEX Screener برای تحقیق اولیه درباره توکن های تازه ایجادشده یا فعال در DEXها مفیده. با این حال، اطلاعات بازار اون به تنهایی برای ارزیابی یک پروژه کافی نیست و بررسی وضعیت پروژه و قرارداد هوشمند هم لازمه.

مقایسه ابزارهای تحلیل ارز دیجیتال

هر ابزار برای نوع خاصی از داده مناسب تره. جدول زیر تفاوت کاربرد، دسترسی و گروه کاربری هر پلتفرم رو خلاصه میکنه.

برای تحلیل یک دارایی، لازم نیست همه ابزارها را همزمان بررسی کنید. ابتدا قیمت و حجم را ببینید، بعد در صورت نیاز سراغ داده های آنچین یا مشتقات بروید. در گزارش هفتگی Glassnode در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، وضعیت بیت کوین با چند دسته داده بررسی شده، قیمت و حجم معاملات اسپات، داده های مشتقات مثل Open Interest و Funding، جریان ETF و داده های آنچین مثل Active Addresses و Transfer Volume. حتی TradingView هم در راهنمای فعلی خودش تأکید میکنه که Open Interest به‌تنهایی تصویر کاملی نمی‌ده و بهتره در کنار حجم و Funding Rate بررسی بشه.

چطور چند ابزار تحلیل را کنار هم استفاده کنیم؟

فرض کنید قیمت بیت کوین در محدوده ۷۶ تا ۸۰ هزار دلار در نوسانه. برای بررسی وضعیت بازار، اول نمودار قیمت و حجم معاملات رو بررسی میکنیم تا محدوده حرکت قیمت مشخص بشه. بعد سراغ داده های مشتقات مثل Open Interest و Funding Rate میریم تا ببینیم میزان استفاده از اهرم و جهت معاملات چطوره.

در مرحله بعد، داده های آنچین و جریان سرمایه رو بررسی میکنیم. این روش کمک میکنه هر داده یک بخش از وضعیت بازار رو روشن کنه. برای مثال، اگر قیمت در یک محدوده ثابت بمونه اما Open Interest بالا باشه و Funding هم افزایش پیدا کنه، میشه متوجه شد که فعالیت بازار مشتقات در حال افزایشه و باید ریسک معاملات اهرمی رو هم در تحلیل در نظر گرفت. TradingView هم برای تفسیر Open Interest، بررسی همزمان حجم و Funding Rate رو پیشنهاد میکنه.

داده های ابزارهای تحلیل ارز دیجیتال چه محدودیت هایی دارند؟

داده های پلتفرم های تحلیلی همیشه یکسان نیستن. هر سرویس از منابع، صرافی ها و روش محاسبه متفاوتی استفاده میکنه. به همین دلیل ممکنه قیمت، حجم یا Open Interest در دو پلتفرم کمی متفاوت باشه. بعضی داده های پیشرفته هم فقط در پلن های پولی ارائه میشن. پوشش دارایی ها و شبکه ها هم بین ابزارها فرق داره و ممکنه یک پلتفرم اطلاعات یک پروژه رو داشته باشه و پلتفرم دیگه نداشته باشه.هیچ شاخص یا ابزاری به تنهایی تصویر کاملی از بازار نمیده. برای مثال، افزایش Open Interest میتونه نشون بده فعالیت در بازار مشتقات بیشتر شده، اما به تنهایی مشخص نمیکنه این تغییر چه اثری روی روند قیمت داره. برای همین، بهتره هر داده در کنار اطلاعات مرتبط با خودش مثل قیمت، حجم معاملات یا Funding Rate بررسی بشه. این محدودیت باعث میشه نتیجه گیری بر اساس یک شاخص به تنهایی، همیشه قابل اتکا نباشه.

زمان به روزرسانی داده ها هم در همه سرویس ها یکسان نیست. از طرفی، یک شاخص به تنهایی نمیتونه وضعیت بازار رو مشخص کنه. مثلا افزایش Open Interest یا ورود دارایی به صرافی، لزوما به معنی شروع یک حرکت مشخص قیمتی نیست. بهتره داده های چند منبع رو کنار هم بررسی کنید و قبل از استفاده، روش محاسبه و محدودیت هر شاخص رو بشناسید.

جمع بندی

بهترین ابزارهای تحلیل بازار ارز دیجیتال به نوع داده ای بستگی دارن که برای بررسی بازار نیاز دارید. CoinMarketCap و CoinGecko برای بررسی قیمت و وضعیت کلی بازار کاربرد دارن. TradingView و GoCharting هم ابزارهای مناسب تری برای تحلیل نمودار و داده های تکنیکال هستن. برای بررسی بازار مشتقات میشه از CoinGlass و Coinalyze استفاده کرد. Glassnode ،CryptoQuant و Dune هم داده های آن چین و فعالیت شبکه رو پوشش میدن.

برای بررسی پروژه های DeFi و وضعیت پروتکل ها هم ابزارهایی مثل DefiLlama کاربرد دارن. انتخاب ابزار باید بر اساس نوع داده موردنیاز و هدف تحلیل انجام بشه و داده های اون ها رو کنار هم قرار بدید. این کار کمک میکنه نتیجه بررسی به یک شاخص یا یک منبع خاص وابسته نباشه.